Argentijns leger erkent moorden tijdens dictatuur

BUENOS AIRES, 26 APRIL. De stafchef van het Argentijnse leger, generaal Martín Balza, heeft gisteren formeel toegegeven dat het leger zich tijdens de militaire dictatuur (1973-'83) heeft schuldig gemaakt aan moord op duizenden politieke gevangenen.

“Wij moeten niet langer de verschrikkingen ontkennen die wij hebben doorgemaakt”, zei de in uniform gestoken Balza gisteren voor de televisie. “Ik aanvaard ons deel van de verantwoordelijkheid voor de vergissingen. [...] Ik kan alleen maar stellig beloven dat wij de misstappen uit het verleden niet zullen herhalen.”

De spijtbetuiging over de 'Vuile Oorlog' van Balza, de op een na hoogste militair van de Argentijnse strijdkrachten, is de eerste van een militair in functie. Eerder gaven een voormalig marine-officier en een oud-sergeant van het leger toe te hebben meegwerkt aan het vermoorden van politieke gevangenen door hen boven zee uit vliegtuigen te werpen, nadat zij eerst met injecties waren verdoofd.

Beiden doorbraken daarmee na meer dan twintig jaar het stilzwijgen van militaire zijde over het lot van de politieke gevangenen, die als desaparecidos ('verdwenen') bekend staan.

Balza's uitlatingen zullen naar verwachting leiden tot grote spanningen binnen de strijdkrachten. Het officiële standpunt van het leger is tot nu toe altijd geweest dat het Argentinië heeft gered van een linkse revolutie. Het leger heeft collectief amnestie gekregen voor vermeende schendingen van de rechten van de mens onder de militaire dictatuur.

“Het doel heiligt nooit de middelen”, aldus Balza gisteren. Hij zei dat het leger destijds “illegale methoden, incluis het nemen van levens, toepaste om informatie te vergaren”. Volgens hem wist het leger “niet hoe het terroristen met legale middeleln moest aanpakken”. De namenlijsten van gemartelde en vermoorde gevangenen, waarvan mensenrechtengroepen de openbaarmaking eisen, bestaan volgens Balza niet meer.

De kwestie van de politieke moorden zal waarschijnlijk tevens een rol spelen in de campagnes voor de komende presidentsverkiezingen. President Carlos Menem, die hoopt op 14 mei voor een tweede ambtstermijn van vijf jaar te worden gekozen, heeft tot nu toe gezegd dat Argentinië geen behoefte heeft aan een debat over de desaparecidos “omdat het land zich al heeft verzoend met verleden”. Een dag eerder suggereerde Menems kandidaat voor het vice-presidentschap, Carlos Ruckauf, dat de militairen met hun bekentenissen niet nader aangeduide politieke belangen dienen. Balza zei voor zijn bekentenis Menem niet van tevoren te hebben ingelicht.

Het officiële dodenaantal van de guerra sucia is 4.000. De regering schat het aantal verdwijningen op zo'n 10.000. Sommige mensenrechtengroeperingen houden het op het drievoudige.