Vergoeding voor slachtoffers; Fabrikant van slaapmiddel veroordeeld

ARNHEM, 25 APRIL. Geneesmiddelenfabrikant Upjohn is vanochtend door het Arnhemse Gerechtshof veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding tot 90.000 gulden aan 15 gebruikers van het slaapmiddel Halcion.

De 15 behoren tot een groep van 26 Halcion-gebruikers die al in mei 1982 bij het Arnhemse Gerechtshof een voorschot van 2,5 miljoen gulden eisten op een schadevergoeding die Upjohn zou moeten uitkeren, wegens de ernstige bijwerkingen die het slaapmiddel zou veroorzaken, zoals zelfmoordneigingen en depressief gedrag. Sindsdien sleepte de zaak zich voort. Het Hof heeft vanochtend, op basis van twee deskundigenrapporten, vastgesteld dat vijftien van de 26 gebruikers daadwerkelijk - al dan niet ernstig - nadeel hebben ondervonden van het middel.

De slachtoffers krijgen een voorschot op de immateriële schade, afhankelijk van ernst van de schade, variërend van 22.500 tot 90.000 gulden. Er zijn overigens geen definitieve bedragen vastgesteld, omdat die niet zijn gevorderd. In elf gevallen kon het Hof geen verband aantreffen tussen het gebruik van Halcion en de ondervonden klachten.

Een woordvoerder van Upjohn sprak er zijn waardering voor uit dat het Hof geen waarde-oordeel heeft gegeven over het middel als zodanig. “Het gaat puur om een zaak van vijftien jaar geleden, met alle medische inzichten die we toen hadden. Wij beschouwen Halcion nog altijd als een veilig middel. Deze uitspraak is daarom ook een typische Nederlandse aangelegenheid”, aldus woordvoerder J.H. Vijver. Upjohn gaat zich beraden op nieuwe stappen. “We zullen nu eerst het vonnis juridisch analyseren.”

In eerdere uitspraken van het gerechtshof, in 1987, was al beslist dat Upjohn onrechtmatig had gehandeld door tabletten van het slaapmiddel op de markt te brengen met onvoldoende instructies voor het gebruik en zonder waarschuwingen tegen de ernstige bijwerkingen.

De Halcion-zaak speelt sinds 1979, toen de bijwerkingen van het slaapmiddel in een uitzending van Avro's Televizier aan het licht kwamen. Gebruikers van het middel zouden onder andere last kunnen krijgen van angsten, paranoïde reacties en geheugenverlies. Toen Upjohn weigerde de bijsluiter tekstueel aan te passen, werd het middel in 1980 verboden. Dat duurde tot 1990. In dat jaar ging het bedrijf alsnog akkoord met de aanpassing van de tekst.

Upjohn sleepte in januari 1994 de BBC en een Schotse psychiater voor de rechter, wegens uitlatingen in een documentaire onder de titel 'The Halcion Nightmare'. Door de uitzending kelderde de omzet van het produkt wereldwijd van 240 miljoen gulden naar 130 miljoen gulden. De BBC werd in mei van dat jaar veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van 60.000 pond aan Upjohn. De rechter was van oordeel dat de omroep het bedrijf ten onrechte ervan beschuldige de bijwerkingen van het produkt te hebben verzwegen.