Rwandees leger houdt 1.000 Hutu's in kamp omsingeld

NAIROBI, 25 APRIL. Een laatste groep van ongeveer duizend Hutu's, onder wie enkelen met wapens, weigert het kamp Kibeho in Zuidwest-Rwanda te verlaten dat in het weekeinde toneel was van een slachtpartij door het regeringsleger. Internationaal is met afschuw gereageerd op het bloedbad, dat duizenden het leven heeft gekost. Nederland heeft een deel van de hulp aan Rwanda opgeschort.

Soldaten van het RPA, het Rwandese leger, hebben de overgrote meerderheid van de ongeveer 250.000 Hutu-ontheemden die zich in kampen in de regio hadden verzameld, nu uiteengedreven. Ze houden de laatste Hutu's in Kibeho omsingeld en zweren hen te zullen arresteren, omdat zij deel zouden uitmaken van de Hutu-militie Interahamwe. Ontheemden die sinds de gewelddadige ontruiming van Kibeho naar de regionale hoofdstad Butare trekken, worden onderweg door Tutsi-burgers aangevallen.

Volgens Shaharyar Khan, hoofd van de missie van de Verenigde Naties in Rwanda, dragen sommige van de laatste aanwezige ontheemden in Kibeho wapens en weerhouden zij anderen ervan te vertrekken. Khan zei gisteravond dat president Pasteur Bizimungu hem heeft beloofd niet met geweld tegen hen te zullen optreden. Maar de ontheemden zijn er zeker van te worden gedood door het RPA als zij Kibeho verlaten. De Rwandese regering, waarvan het internationale aanzien hevig is geschaad na de dood van meer dan 4.000 ontheemden in Kibeho, lijkt nu vooralsnog voorzichtig te willen optreden.

Op hun tocht naar Butare blijken ontheemden slachtoffer te worden van wraakacties door Tutsi-burgers. Daarbij zou een onbekend aantal doden zijn gevallen. In Butare worden de ontheemden door het RPA ondergebracht in het stadion waar Hutu-milities vorig jaar honderden Tutsi's vermoordden. Volgens Khan zouden zij vandaag nog van Butare naar hun woongebieden worden overgebracht. De VN-gezant beloofde dat VN-waarnemers hen daarbij zullen begeleiden.

Pag.4: VN gekritiseerd na het bloedbad in Kibeho

De Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch/Africa uitte gisteren ernstige kritiek op de VN. “Het is triest om te rapporteren dat de tweede VN-macht in Rwanda er ook niet in is geslaagd om de burgerbevolking te beschermen tegen bloedbaden. In theorie hebben de VN-troepen het recht het vuur te openen, en niet alleen uit zelfverdediging maar indien nodig om ontheemden te beschermen evenals vertegenwoordigers van humanitaire organisaties [...] Er waren eenvoudig niet genoeg VN-troepen in het kamp aanwezig”, aldus Human Rights Watch.

De organisatie veroordeelt het gedrag van de RPA-troepen in Kibeho die in het wilde weg op de ontheemden vuurden. De organisatie schrijft verder dat leden van de Hutu-militie Interahamwe deelnamen aan het geweld. De militieleden weerhielden vorige week de ontheemden ervan het kamp te verlaten en zaaiden paniek. Ze doodden enkele van de kampbewoners met kapmessen. Ook één van de RPA-soldaten zou zijn verwond met een kapmes. Geen enkele regeringssoldaat liep echter voor zover bekend schotwonden op. Het RPA verantwoordt zijn harde optreden tegen de ontheemden met de verklaring dat de regeringssoldaten werden geprovoceerd toen ontheemden zaterdag op hen begonnen te schieten. Tot zover onze correspondent Minister Pronk van ontwikkelingssamenwerking heeft de hulp aan Rwanda stopgezet die rechtstreeks via de Rwandese regering loopt. Nederland heft sinds vorig jaar 110 miljoen gulden uitgetrokken voor steun aan Rwanda. Daarvan is 60 miljoen opgegaan aan noodhulp. Van de overige 50 miljoen gaat de helft naar een speciaal VN-fonds en de andere helft naar de Rwandese regering.

Daarentegen heeft de Britse minister van ontwikkelingssamenwerking, Lynda Chalker, de versie van de Rwandese regering ten aanzien van de gebeurtenissen in Kibeho gesteund en uitbreiding van de hulp beloofd. Ook Israel heeft hulp aangeboden. Jeruzalem is van plan een delegatie naar Rwanda te sturen om te zien welke hulp nodig is.