SEM NIJVEEN 1912-1995; Trompettist/violist

Sem Nijveen, die vrijdag op 82-jarige leeftijd overleed, is vooral bekend geworden als violist, maar begon zijn carrière als trompettist in diverse dansorkesten - met een jarenlang engagement bij The Ramblers als vooroorlogs hoogtepunt. Pas enkele jaren na de oorlog verruilde hij de trompet definitief voor de viool.

Zijn positie in de strak swingende trompetsectie van The Ramblers, vanaf 1937, was voor Nijveen de vervulling van een droom; op zijn jongenskamertje in Groningen hing al een foto van het populaire orkest aan de muur. “Dat was helemaal in de buurt van Onze Lieve Heer,” zei hij jaren later. Nijveen speelde ook een belangrijke rol in de show-nummers, die orkestleider Theo Uden Masman met een goed ontwikkeld gevoel voor kassuccessen op het repertoire zette. Zo was hij de centrale figuur in Pietertje Swing, een scène vol zotte verkleedpartijen over een jongeman die voor de rechter moest verschijnen wegens zijn passie voor swing.

Tijdens de bezetting hield Masman de twee joodse orkestleden - saxofonist Sal Doof en trompettist Sem Nijveen - nog tot oktober 1941 in het orkest. Doof heeft de oorlog niet overleefd; Nijveen dook onder en werd in het geheim doorbetaald. Omdat ze hadden gespeeld voor nazi-organisaties als Frontzorg en Kraft durch Freude, werden The Ramblers na de bevrijding van collaboratie beschuldigd. Nijveen verdedigde zijn collega's en nam, toen ze tijdelijk uitweken naar België, demonstratief zijn plaats in het orkest weer in.

Maar het hart van Nijveen trok intussen naar de viool. Als onderduiker had hij viool gestudeerd; de trompet was in die tijd te luidruchtig. Toen hij in 1949 het verzoek kreeg als concertmeester toe te treden tot het Metropole-orkest, ging hij daar graag op in. Bovendien begon hij zich langzamerhand iets te oud te voelen voor de capriolen die bij The Ramblers nog steeds, omwille van het grote publiek, ten tonele werden gevoerd.

Zijn smeltende vioolsolo bij het door Corry Brokken gezongen Net als toen, het winnende lied van het Eurovisie Songfestival van 1957, maakte hem tot een bekende Nederlander. Daarna vormde hij een vioolduo met zijn Metropole-collega Benny Behr, dat jarenlang - tot ver over de grenzen - geliefd was. De heren vormden met hun semi-klassieke genre-stukjes, uitgevoerd met clowneske interrupties en razendsnelle virtuositeit, een welkom intermezzo in de tv-shows van publiekstrekkers als Tom Manders en Rudi Carrell.

Toen hij de pensioengerechtigde leeftijd had behaald, trok Sem Nijveen zich terug uit de muziekwereld. Hij wilde in de herinnering de topmuzikant blijven, die hij was geweest.