Imposante inhaalrace Bert van Vlaanderen; Lentezon spelbreker bij Rotterdamse marathon

ROTTERDAM, 24 APRIL. Atletenmakelaar Jos Hermens gaat voorstellen de volgende Rotterdam Marathon om tien uur 's ochtends in plaats van op het gebruikelijke tijdstip van één uur van start te laten gaan. De editie van 1996 vindt vijf dagen later plaats dan die van dit jaar. En dat maakt de kans dat het te warm zal zijn groot. Geen enkele sportwedstrijd is zo afhankelijk van het weer als een marathon. Hermens constateerde gisteren na afloop dat de temperatuur alleen in het begin slechts “een paar graadjes” te hoog was geweest. Maar die verpestten uiteindelijk wel de wedstrijd.

Dat de vijftiende Rotterdamse marathon als topsportevenement niet geheel mislukte was te danken aan de Spanjaard Martin Fiz, die afgetekend won, en Bert van Vlaanderen die na een indrukwekkende inhaalrace voor eigen publiek als tweede eindigde “Internationaal telt alleen de tijd van de winnaar”, had Jos Hermens vooraf verkondigd. Die tijd is namelijk het visitekaartje van de wedstrijd. En Rotterdam strijdt al jaren met onder andere Boston, Tokio, Chicago en Londen om de felbegeerde titel van de snelste marathon van de wereld.

De tijd van winnaar Fiz, 2.08,57, was wat dat betreft zeker heel behoorlijk. Maar in Londen werd er eerder deze maand wel door drie atleten harder gelopen. Hermens wilde vooral uit respect voor Fiz niet ontevreden overkomen. “Maar”, luchtte hij later toch zijn hart, “als het iets kouder zou zijn geweest, was er gegarandeerd een tijd van 2.07 uitgekomen. Wat denk je als Fiz samen met Rousseau had gelopen?”

Vincent Rousseau, verleden jaar glorieus winnaar in Rotterdam in 2.07,51, begaf zich gisteren helemaal niet op het parkoers. De gevoelige Belg besloot luttele minuten voor het startschot niet te lopen. Hij kan absoluut niet tegen de warmte. Vorig jaar had hij een clausule in zijn contract waarin stond dat hij niet hoefde te starten als de temperatuur zeventien graden of hoger zou zijn. Deze keer was er een mondelinge afspraak. Als hij het te warm zou vinden, zou hij mogen afhaken. En zo gebeurde. “Het was geen prettige beslissing”, verklaarde de lijkbleke Rousseau.

De zon scheen rondom één uur inderdaad fel op de onbewolkte Coolsingel. “Het voelde als een graad of negentien aan”, aldus Rousseau. Maar wedstrijd-directeur Mario Kadiks toonde een fax van vliegveld Zestienhoven waarin stond dat het op dat tijdstip slechts zestien graden was geweest. Desondanks was hij niet boos op Rousseau en zei respect te hebben voor diens besluit. Hermens noemde de Belg na afloop zelfs “een gentleman”. “Hij had ook kunnen starten, snel kunnen uitstappen en vijftig procent van zijn startgeld kunnen opstrijken.” Nu krijgt de atleet veel minder.

Bert van Vlaanderen was 's ochtends juist wel goed geluimd en optimistisch uit bed gestapt toen hij de zon door het raam zag schijnen. De Nederlander houdt er van om in warm weer te lopen. Toch begon hij de race voorzichtig in de tweede groep. In het tweede deel schoof hij, lange tijd uitstekend gesteund door de Keniaanse gangmaker Lopuyet, in ferme tred van de achttiende naar de tweede plaats op en finishte in een persoonlijke recordtijd van 2.10,36. Van Vlaanderen passeerde daarbij vele atleten die Hermens veel meer startgeld hadden gekost en waarvan hij hoge verwachtingen had gehad. De meesten faalden echter hopeloos.

Vandaar dat Rotterdam uiteindelijk weinig profijt had van het sterkste veld uit de geschiedenis van het evenement. Directeur Kadiks riep vooraf nog gekscherend dat hij verwachtte dat er een fotofinish nodig zou zijn. Het kwam er bij lange na niet van. De 32-jarige Fiz was oppermachtig. De regerend Europees kampioen liep tussen de 33ste en 35ste kilometer definitief van zijn laatste metgezellen weg. De winnaar, die het Spaanse record verbeterde, verklaarde naderhand dat er met iets betere weersomstandigheden zeker een tijd van 2.07 had ingezeten. “Maar zo'n grote marathon winnen is toch een droom.” De ambitieuze Fiz heeft in Baskenland dezelfde trainer als Tour de France-winnaar Miguel Indurain.

Van de drie prijswinnaars - de Mexicaan Garcia werd derde - klom Van Vlaanderen een half uur na de finish veruit het soepelste de trap op naar de dopingcontrole. De 30-jarige Nederlander maakte na de zware 42,195 kilometers een opvallend fitte indruk. Dus kwam bij velen de vraag op of hij er niet meer had kunnen uithalen. Van Vlaanderen zelf dacht van niet. “Je loopt gewoon je eigen tempo.” En het was, beweerde hij, de wind geweest die een scherpere tijd in de weg had gestaan.

Na de warme start op de Coolsingel werd het al vrij snel koeler. De temperatuur was niet eens zo veel gedaald, maar het raakte wel bewolkt. Alleen stak er toen ook een flinke bries op. Hermens haalde er vertwijfeld de schouders over op. Zo is er altijd wat met het weer. “En het gaat bij de marathon nu eenmaal om de tijd. Bij zo'n Amstel Gold Race maakt het niet uit hoe hard er gereden wordt. Als het maar een interessante koers is. Dat ligt dus eenvoudiger.”

De zilveren medaille van Van Vlaanderen zal in de la bij de bronzen plak van het WK van '93 terecht komen, de bijbehorende beker op zolder van zijn huis in Tienhoven. De atleet vindt prijzen bijzaak. Hij denkt ook slechts in tijden. Het is belangrijk voor hem om een keer onder de 2.10 te eindigen. Dan pas telt hij echt mee en komt hij in aanmerking voor startgelden bij andere grote marathons. Daarom viel de tijd van gisteren hem eigenlijk tegen. Maar Van Vlaanderen had uiteindelijk toch reden om tevreden te zijn omdat hij door het lage tempo in de beginfase op een tijd van 2.12 dreigde uit te komen. “Gelukkig kwam ik in een lekker groepie terecht.”

Volgens zijn manager Michel Lukkien zit een tijd onder de 2.10 er voor Van Vlaanderen zeker in. Er is echter geen reden zaken te overhaasten. “We moeten nu nog even investeren”, aldus Lukkien. Hij heeft geconstateerd dat niemand zo'n hoog “marathon-IQ” heeft als Van Vlaanderen. De atleet doorziet in een wedstrijd alles en weet precies wat het beste voor hem is. Het is, aldus Lukkien en andere experts, voor hem alleen nog zaak zijn basissnelheid te verhogen. Dat moet gebeuren door het verbeteren van zijn 10-kilometertijd. “Daarmee zit hij nog in de brugklas”, aldus Lukkien.

Van Vlaanderen zal niet aan het komende WK in Gothenburg meedoen. Hij wil wel naar de Olympische Spelen van volgend jaar in Atlanta. Tot dat evenement, over anderhalf jaar, zal de atleet misschien nog maar één marathon lopen. Dat zou betekenen dat hij volgend jaar in Rotterdam niet meedoet. Voor Jos Hermens zal het toch al moeilijk zijn om in april weer een deelnemersveld met veel toppers aan de start te krijgen. De meeste atleten zullen drie maanden voor Atlanta geen behoefte meer hebben aan een zware marathon.

Misschien dat Hermens wel weer een beroep kan doen op Rousseau. De Belg doet zeer waarschijnlijk niet mee aan de Olympische Spelen. Het zal te warm voor hem zijn in Atlanta. De notoire zonnehater uit Wallonië heeft echter laten doorschemeren dat hij 28 april voor de komende Rotterdam Marathon een te late datum vindt. De angst voor te goede weersomstandigheden, zo bleek gisteren, in niet ongegrond.