Wolffensperger over eisen D66; 'Natuurlijk kan het altijd mooier'

DEN HAAG, 22 APRIL. G.J. Wolffensperger kan de leden van D66 recht in de ogen kijken. De gisteren geopenbaarde kabinetsplannen met de Betuwelijn voldoen volgens de fractievoorzitter van D66 in de Tweede Kamer in bijna alle opzichten aan de milieu-eisen die het partijcongres begin maart aan dit grote infrastructuurproject stelde. “Natuurlijk kan het altijd mooier”, zegt Wolffensperger enkele uren na de bekendmaking van het kabinetsbesluit in zijn werkkamer. “Er waren mensen die zeiden: leg maar een lange ondergrondse tunnel aan van Rotterdam naar Emmerich, dan heeft niemand last van die lijn. Dat is het niet geworden. Maar voor alle vijf knelpunten waarvoor het congres een 'grondige' oplossing vroeg, zijn voorzieningen getroffen met de daarvoor nodige financiële middelen.”

Zijn alle vijf knelpunten werkelijk opgelost? Voor de milieuproblemen bij Gorinchem en Geldermalsen is nauwelijks extra geld.

“Dat komt omdat de lokale overheden daar zelf voor een andere oplossing hebben gekozen. Bolkestein heeft in een ander verband wel eens gesproken over 'randstedelijke arrogantie'. Waarom zouden wij het hier beter willen weten dan de lokale overheden zelf? De grote winst van dit kabinetsbesluit is juist dat, veel intensiever dan het vorige kabinet heeft gedaan, is gesproken met alle betrokken overheden. Daardoor is er veel meer steun voor dit ingrijpend project gekomen. Bij de interpretatie van het begrip 'grondige oplossing' waarom het congres van mijn partij vroeg, betrek ik mede wat aanvaardbaar is voor de lokale besturen.”

Dat is een nieuw criterium. Een jaar geleden repte D66 in de verkiezingscampagne veel minder van lokale overheden en stelde uw partij gewoon een aantal harde milieu-eisen.

“Dat is niet helemaal waar. Ik wil die milieu-eisen niet onder tafel schoffelen, maar ik vind dat ook wij behoren te luisteren naar de oplossingen die lokale besturen zelf aandragen bij het concreet oplossen van die milieu-problemen.”

Bij het bestrijden van de geluidshinder rond het Pannerdensch Kanaal kon het kabinet wel 'randstedelijke arrogantie' tonen.

“Inderdaad, dat was namelijk het enige van de vijf gebieden met knelpunten waar niet direct met een verantwoordelijk lokaal bestuur te overleggen viel, omdat dit gebied niet onder een gemeentebestuur valt. Dus had het kabinet daar een eigen verantwoordelijkheid. Dat was tevens de reden waarom pas op het laatste moment, donderdagavond, door het kabinet voor dit gebied een oplossing gevonden is. Gisteravond pas is besloten 100 miljoen extra uit te trekken om het meest schadelijke effect, de geluidshinder, sterk te beperken met een zogeheten M-baan, een zeer 'geluidsarme' oplossing.”

Het D66-congres eiste ook aanvullende maatregelen om het vrachtvervoer over de weg te ontmoedigen. Die maatregelen komen er voorlopig niet. Minister Jorritsma wil alleen een heffing op vrachtwagens in Europees verband.

“Inderdaad, die ontmoediging is al heel lang een stokpaardje van D66. We zullen bij de bespreking van de kabinetsplannen over de Betuwelijn dan ook zeker voorstellen doen voor zulke aanvullende heffingen, als het moet zonder de Europese partners. Zo gek is het namelijk niet dat Nederland, het dichtst bevolkte en meest geindustrialiseerde land, daarover wat eerder nadenkt dan andere landen.”

De beslissing rond de Betuwelijn lijkt een juweel van een monistisch besluit: in nauwe samenspraak tussen kabinet en regeringsfracties tot stand gekomen.

“Dat is absoluut niet waar. Het kabinet is tot het uiterste gegaan bij het oplossen van de knelpunten en heeft vervolgens aan elk van de drie fractievoorzitters gevraagd of het kabinetsbesluit op de steun van hun fracties zou kunnen rekenen. Ik had de volste vrijheid om te zeggen: nee, ik trek het niet. Ik heb uit eigen vrije wil en na raadpleging van mijn fractie gezegd: ik denk dat ik dit kan trekken.”