Kunstkanaal vindt uitleg bij zomermode overbodig

Kunstkanaal, zondag in Amsterdam, Hilversum, Rotterdam en Utrecht.

Satijn, doorschijnende jurken en veel tule in roze, zachtgroen, babyblauw. De modeshow waarmee Kunstkanaal zondag de twee uur durende compilatie van internationale shows opent, lijkt al meteen het beeld van een vrouwelijke en nostalgische mode te bevestigen. Maar agressieve make-up en een lompe gang op harde punkmuziek laten zien dat het helemaal niet de bedoeling is van ontwerpster Betsey Johnson om er lieftallig of charmant uit zien.

Vraag is waarom uit een scala aan Amerikaanse ontwerpers juist deze in Europa relatief onbekende Johnson is gekozen. Wie er uit zo'n 90 Parijse shows en enkele tientallen presentaties in Milaan, New York en Londen een stuk of zestien moet selecteren, stelt zich voor moeilijke keuzes. Waarom wel Donna Karan maar niet Calvin klein uit de Verenigde Staten? Waarom van de Belgen wel Ann Demeulemeester en Dries van Noten en niet Martin Margiela? Waarom wel Dolce & Gabbana uit Italië, en niet landgenoten Moschino, Armani of Versace? Waarom wel Vivienne Westwood en Katherine Hamnett maar niet Rifat Ozbek of John Galliano? En waarom niet tenminste een paar minuten genomen uit de show van Orson & Bodil, of van Le Cri Neerlandais; een vleugje chauvinisme kan toch geen kwaad?

Welke criteria tellen? Omzetcijfers? Invloed? Hoe meet je die? Je zou analoog aan wat geloof ik in de wetenschap ooit geopperd is als maatstaf voor kwaliteit een systeem kunnen hanteren waarbij je telt hoe vaak een ontwerper 'geciteerd' wordt (of geplagieerd, want aan bronvermelding doet men niet in de mode), maar dat is net zomin werkbaar waarschijnlijk. De kijker moet er maar op vertrouwen dat Kunstkanaal de meest toonaangevende ontwerpers heeft geselecteerd; modejournalisten Pauline Terreehorst en Peggy Weijergang zijn daarvoor geraadpleegd.

De uitzending is in ieder geval voor mode-liefhebbers een uitgelezen kans is om met eigen ogen te zien wat sommigen van de favoriete ontwerpers voor zomer '95 gedaan hebben. Waarbij vooral opvalt dat de collecties meer verschillen dan overeenkomsten vertonen. Na de huidstrakke jurken van Veronique Leroy tonen de kimonovormen van Yoshi Yamamoto aan hoe de Japanners de erotiek van het bedekte lichaam weten uit te buiten. Een blanke kuit die bij het lopen tussen de slippen van een jurk verdwijnt en verschijnt oogt veel sensueler dan al die zichtbare lichaamsvormen, ook al zijn die nog zo perfect.

De mooie en volwassen maar wel erg nostalgische collectie van Dries van Noten in de kleuren van oude fotoalbums verschilt minstens zo veel van de hoekige collectie van Watanabe, een jonge Japanner in opkomst, en de humor in Katherine Hamnetts varianten op de campingsmoking verschilt hemelsbreed van de humor van Vivienne Westwood's overdreven konten. Maar zie en oordeel zelf, daar geeft Kunstkanaal de inwoners van Amsterdam Rotterdam, Utrecht en Hilversum nu de kans toe. Commentaar vindt de zender dan ook overbodig - het is aan de kijker om de beelden te interpreteren. Toch zou 't het kijk- en luistergenot verhogen (twee uur onafgebroken vrouwen op je af zien lopen, duurt, hoe bijzonder ze ook gekleed zijn, eindeloos) als een voice over uitlegt waarom de keus op een bepaalde ontwerper is gevallen, of hij/zij tot een bepaalde richting, of school valt te rekenen, en zo ja welke. Wat de grote verschillen zijn met vorige collecties, wat de constanten. Heeft hij /zij daar zelf misschien nog verhelderende opmerkingen over gemaakt? En wie zou niet ook iets willen weten over verkoopcijfers, en over zaken als kwaliteit en pasvorm en waar (in Nederland) bijvoorbeeld Comme des Garçons en Gaultier en Hamnett te koop zijn. Maar dat is vermoedelijk veel te laag-bij-de-grondse kennis. Misschien iets voor een andere omroep, zo'n informatief programma over mode?