Van Mierlo: schade betrekkingen beperken; Kabinet tracht te spreken met Turkije over Koerden

DEN HAAG, 21 APRIL. Het kabinet doet een nieuwe poging om aan Turkije duidelijk te maken waarom Nederland de oprichting van een Koerdisch parlement in ballingschap vorige week in Den Haag niet heeft verboden.

Minister Van Mierlo (buitenlandse zaken) is bereid om waar ter wereld ook zijn Turkse ambtgenoot Iüon het Nederlandse standpunt uit te leggen zodat de verhoudingen met Turkije geen verdere schade oplopen. Eerder deze week lukte het Van Mierlo niet om in New York de Turkse premier Çiller te spreken te krijgen.

Turkije heeft de zestien ambassadeurs bij de NAVO gisteren naar aanleiding van de kwestie voor bijzonder overleg in Brussel bijeengeroepen. Aan Nederlandse zijde bestaat de indruk dat er bij de andere NAVO-partners begrip is voor het standpunt dat bijeenkomsten van het Koerdische parlement in ballingschap niet kunnen worden verboden, omdat de Nederlandse grondwet iedereen vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vergadering biedt.

De zeven Turkse organisaties die zondag opriepen tot een boycot van Nederlandse produkten in Turkije, hebben deze oproep gisteren ingetrokken. “We willen de Nederlandse economie geen schade berokkenen. Wij zijn immers onderdeel van de Nederlandse samenleving”, aldus M. Tutuncu van de Turkse Raad.

De zeven samenwerkende federaties organiseren zondag een demonstratie in Den Haag, waar ze hun ongerustheid over de houding van de Nederlandse regering willen uiten. Vanmiddag zouden de ministers Van Mierlo en Dijkstal (binnenlandse zaken) in den Haag een gesprek hebben met elf Turkse organisaties. De samenwerkende organisaties verklaarden gisteren bij de demonstratie van zondag “minimaal 20.000 demonstranten” te verwachten. De demonstranten zijn afkomstig uit Duitsland, België en Nederland. Voor het vervoer van demonstranten uit Duitsland hebben de organisaties 300 bussen gehuurd.

Den Haag is gisteren door de Nederlandse ambassade in Ankara op de hoogte gesteld over de plaatsing door Turkije van Nederland op de zogenaamde 'rode lijst' zoals werd gemeld in de Turkse pers. Op de lijst staan de landen waarmee Turkije in verband met hun opstelling tegenover de PKK geen zaken op defensiegebied wil doen. Het ging tot nu toe om een geheime lijst, waardoor, aldus een bron in Ankara, de betrokken landen niet officieel worden geïnformeerd. Turkije hanteert daarnaast een zogenaamde gele lijst, waarop de landen staan met een waarschuwing: België, Noorwegen, Zweden, Duitsland en Finland.

Volgende week woensdag wordt in de Tweede Kamer een debat gehouden over het conflict. In de Kamer zijn vragen gesteld of Nederland aan een aantal Koerden geen visum had kunnen weigeren. Het CDA wil weten wat de Amerikaanse regering ertoe heeft bewogen om de Nederlandse toestemming voor de Koerdische bijeenkomst af te keuren. Ook wil het CDA minister Van Mierlo vragen in welke Europese landen de PKK een verboden organisatie is.

J. Wallage, fractieleider van de PvdA, verklaarde vanochtend tegenover deze krant dat hij via informele contacten alles in het werk wil stellen om zijn partijgenoot Iüon te bewegen het gesprek met Van Mierlo aan te gaan. “Er is alles aan gelegen dat Nederland de gelegenheid krijgt om aan de Turken uit te leggen wat onze motieven zijn. Wij kunnen het ons als bondgenoot niet permitteren om een slepend conflict met Turkije te hebben naar aanleiding van de toestemming voor een bijeenkomst van Koerden, een conflict dat escaleert.”

Wallage zegt dat hij de regering steunt in het verlenen van die toestemming maar dat het nu zaak is eventuele diplomatieke schade in te perken. “In de beeldvorming is de indruk ontstaan dat Nederland partij is in het conflict tussen de Koerden en Turkse regering. Dat is niet het geval en dat moeten we duidelijk maken”, aldus Wallage.