Het staartje van de fles

Joanna Trollope: The Best of Friends. Bloomsbury, 261 blz. ƒ44,20.

Het leven van de Engelse middenklasse in de provincie, beschreven door een vrouw uit de middenklasse van middelbare leeftijd voor vrouwen van middelbare leeftijd uit de middenklasse. Wat voor de ene (beroeps)lezer een zwaar verwijt is klinkt voor heel veel andere juist als een aanbeveling. Joanna Trollope, veelgelezen kampioene van die Engelse provinciale middenklasse, gaat in haar nieuwste roman niet verder dan twee stiekeme extasypilletjes in een spijkerbroekzak en één kater om de verderfelijke verlokkingen waaraan de jeugd blootstaat aan te tonen. Zoals ouders nooit meer drinken dan een staartje van een aangebroken fles, een bodempje hooguit om een moeilijk gesprek mee door te komen. Van de twee samenwonende mannen, dandy's uit de antiekwereld, is er slechts één homoseksueel, dus alles blijft in 't nette. The Best of Friends, Trollope's zesde succesvolle boek na een reeks historische romans leest uiterst gemakkelijk, zonder verder enige esthetische gewaarwordingen achter te laten en bevindt zich daarmee in het gebied tussen de lectuur en de literatuur, dat vooral in Engeland zo opmerkelijk breed is. Adequaat proza, herkenbare psychologische problemen (waaronder veel die met de liefde en het familieleven te maken hebben), en een zeer milde humor die voor de liefhebbers van het ruigere werk zeker tekort zal schieten.

De critici, vooral die met een grote C, nemen nieuwe romans van Trollope te baat om zuur, hautain of venijnig te doen, maar de schrijfster zelf lacht samen met haar uitgever in haar vuistje, tussen de stapels fanmail.

The Best of Friends is een roman over overspel en echtscheiding, herhaaldelijk irritant voor degenen die niet met zoveel woorden geschreven willen zien dat van een scheiding de kinderen altijd de dupe zijn. Zelfs het bekvechten in de twee op knappen staande huwelijken gaat er bij Trollope keurig aan toe. Om echt van haar boeken te kunnen genieten is het stevig willen vasthouden aan een bepaald soort morele waardeoordelen wel een vereiste, naast het willen meegaan in een weinig meeslepende, alledaagse versie van romantiek. Het gaat bij Trollope om schoonheid noch spanning.