Duitse oppositie wil enqûete parlement over plutoniumzaak; CDU wil geen onderzoek, maar blokkeert het niet

BONN, 21 APRIL. De geruchtmakende affaire van plutoniumsmokkel naar Duitsland, vorige zomer, moet de komende maanden worden onderzocht door een parlementaire enqûetecommissie. Dit eisen de oppositionele Bondsdagfracties van de SPD en de Groenen. Ongeacht de uitslag van dat onderzoek vinden beide partijen dat Bernd Schmidbauer (CDU), die als onderminister het werk van de veiligheidsdiensten coördineert, alvast moet worden ontslagen. Namelijk omdat hij over de rol van veiligheidsdiensten in de smokkelaffaire onjuiste inlichtingen heeft gegeven.

De SPD en de Groenen kwamen gisteren met hun eisen tijdens en na een besloten vergadering van de negenkoppige Bondsdagcommissie voor de veiligheidsdiensten.

Uit reacties van leden van de regeringsfracties na het zeven uur durende besloten overleg, waarin namens de SPD en de Groenen circa honderd vragen over de rol van de recherche (BKA) en de buitenlandse inlichtingendienst BND waren voorgelegd, werd echter direct al duidelijk dat Schmidbauer niet voor zijn politieke leven hoeft te vrezen.

Ook werd duidelijk dat de regeringspartijen eigenlijk geen kritiek op de rol van BKA en BND hebben en niet ontevreden zijn over de antwoorden die zij kregen van de onderminister en de chef van de BND, de SPD'er Konrad Porzner. Aan een parlementaire enquête hebben zij geen behoefte, al zullen zij zich daartegen niet verzetten, zei de CDU'er Erwin Marschewski, die artikelen in het weekblad Der Spiegel over een enscènering van plutoniumsmokkel naar Duitsland door Duitse undercover-agenten “een reusachtige zwendel” noemde.

Voor de SPD en de Groenen, die door de artikelen in dat weekblad gealarmeerd zijn, gaat het vooral om de vraag of Duitse diensten inderdaad een actieve rol (en welke) hebben gespeeld bij de zogeheten “Operatie-Hades”, die haar ontknoping 10 augustus 1994 op vliegveld München beleefde. Daar werd toen een recordhoeveelheid van 363 gram plutonium 239 in beslag genomen in een Lufthansavliegtuig dat juist uit Moskou aangekomen was, drie verdachten werden gearresteerd. Nooit is ontkend dat de regionale Beierse recherche vooraf op de hoogte was van wat zich bevond aan boord van dat vliegtuig. Omstreden is wel een vermoeden dat sindsdien steeds heeft bestaan, namelijk dat agenten van de BND via contacten in Madrid met ingewijden in deze smokkelwereld het transport uit Moskou zelf in scène zouden hebben gezet. Schmidbauer en BND-chef Porzner hadden dat ook gisteren categorisch ontkend.

Dat de kwestie intussen allang in de sfeer van de politieke touwtrekkerij ligt, bleek gisteren ook daaruit dat de oppositiefracties hun vragen voor het besloten overleg al in de loop van de dag bekend maakten en in tussentijdse interviews commentaar leverden op de vertrouwelijke verklaringen die Schmidbauer, Porzner en de chefs van de BKA (Zachert) en de binnenlandse veiligheidsdienst BFV (Werthebach) tegenover de Bondsdagcommissie hadden afgelegd.