Vinken: winst is de enige prioriteit

AMSTERDAM, 20 APRIL. “Een onderneming is een organisatie die permanent is staat van oorlog verkeert en die oorlog moet worden gewonnen.” Dit zei Pierre Vinken, die gisteren afscheid nam als voorzitter van de raad van bestuur van Elsevier in een afzonderlijk uitgegeven interview met Martin van Amerongen, hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer, ter gelegenheid van zijn afscheid als topman bij de uitgeverij.

Het gesprek met Van Amerongen is een van de spaarzame interviews die Vinken in zijn 16 jaren durende bewind heeft gegeven.

De op Angelsaksische leest geschoeide ondernemersvisie van Vinken - er is maar één prioriteit en dat is het maken van winst - heeft in Nederland maar moeizaam een voedingsbodem kunnen vinden, vertelt de voormalige hersenchirurg. Vinken noemt het “een heldere visie, al is die ongetwijfeld strijdig met het traditioneel christelijk-socialistische schuldgevoel, waarbij de mens zich voortdurend excuseert voor datgene wat des mensen is: hebzucht, de aandrift tot geldverdienen.” Bij Elsevier is echter “geen plaats voor halfzachte filosofieën”, aldus Vinken in het interview. Daarin komt hij ook terug op de mislukte fusie van Elsevier-dochter Dagbladunie (NRC Handelsblad en Algemeen Dagblad) en de Perscombinatie (De Volkskrant, Trouw en Parool). De toenmalige directeur van de Perscombinatie, Max de Jong, heeft volgens Vinken de verkeerde inschatting gemaakt dat hoofdredacteur Lockefeer van de Volkskrant zijn redactie wel mee zou krijgen, hetgeen niet gebeurde. Vinken hield er rekening mee dat bij het doorgaan van de fusie “in het ergste geval” drie landelijke dagbladen over de kop zouden gaan.

Vinken besteedt eveneens aandacht aan onderhandelingen met de Amerikaanse uitgever Paramount, enkele jaren geleden. Hij zegt bereid te zijn geweest Elsevier te verkopen als er anderhalf keer de beurswaarde zou zijn neergeteld, hetgeen voor Paramount te duur bleek te zijn. Uiteindelijk fuseerde Elsevier met het Britse Reed.