Springstof was goedkoop en makkelijk te maken

De autobom die gisteren in de Amerikaanse stad Oklahoma een federaal kantoorgebouw verwoestte bestond volgens The New York Times uit een mengsel van “kunstmest” en “brandstof-olie”. De nieuwszender CNN noemdeammoniumnitraat als voornaamste bestanddeel. Inderdaad wordt ammonnitraat als kunstmest gebruikt. De uitspraken lijken te zijn ingegeven door het feit dat bij de bomaanslag op het World Trade Centre in New York (1993), die veel overeenkomst vertoont met die in Oklahoma, ook een combinatie van ammoniumnitraat en olie is gebruikt. Dit mengsel kwam omstreeks 1955 beschikbaar en wordt tegenwoordig op zeer grote schaal onder het acroniem ANFO verhandeld voor toepassing in de open mijnbouw.

Nog afgezien van het gemak waarmee het te krijgen is, is de springstof voor elke doe-het-zelver te maken. Ammoniumnitraat is een algemene kunstmest die ook in Nederland zonder beperking te koop is. Voor de bereiding van ANFO moet de kunstmest met ongeveer zes procent dieselolie worden gemengd; een ander recept is vier procent dieselolie en twee procent aluminiumpoeder. In de open mijnbouw gebeurt dit vaak ter plekke in een zogeheten ANFO-truck.

Desgewenst is ook puur ammoniumnitraat (AN) als springstof te gebruiken; de kunstmest-industrie is al meer dan een eeuw vertrouwd met het gegeven dat vrachtwagens, treinen, binnenschepen of zelfs zeeschepen geladen met ammonumnitraat zonder zichtbare aanleiding in de lucht kunnen vliegen. Een technisch tekort van ANFO en AN is dat de springstoffen tamelijk 'ongevoelig' zijn, zodat de explosie met een verhoudingsgewijs zware ontsteker moet worden ingeleid. Maar meer dan zo'n ontsteker, een stroombron (accu of zware batterij) en een tijdmechanisme (klok of tijdschakelaar) heeft een terorist in principe niet nodig. Zoals de meeste springstoffen wordt ANFO gebruikt zonder insluiting of omhulling, het materiaal kan in een gewone kartonnen doos worden gestopt.

Gebruik van het spotgoedkope, low-tech AN of ANFO voor een autobom ligt voor de hand omdat de terrorist zo geen detectie hoeft te vrezen. Voor aanslagen op vliegtuigen, waarbij de terrorist voor de opgave staat met een minimum aan springstof een maximum effect te bereiken, worden gewoonlijk meer geavanceerde explosieven gebruikt.