Publikaties met meer dan 100 auteurs komen steeds vaker voor

Wie schrijft, die blijft en dat geldt in de moderne wetenschap sterker dan ooit. Hoe meer publikaties, het liefst in gerenommeerde vakbladen, een onderzoeker op zijn naam heeft staan, hoe verder de subsidiekranen opengaan. In de hoge-energie-fysica zijn papers met meer dan 100 auteursnamen erboven al enkele jaren schering en inslag, maar ook in de levenswetenschappen zet deze trend door, zo blijkt uit Science (7 april). Volgens het Instituut voor Wetenschappelijke Informatie (Institute for Scientific Information, ISI) in Philadelphia verschenen vorig jaar 37 publikaties in de levenswetenschappen met meer dan 100 namen op de kaft - in de jaren tachtig kwam dat vrijwel nooit voor. Vrijwel al deze publikaties hebben betrekking op grootschalig, in vele centra uitgevoerd klinisch onderzoek om de oorzaken van ziekten te achterhalen of de doeltreffendheid van medicijnen en behandelwijzen te testen. Volgens het ISI komt zulk onderzoek steeds meer op en om nieuwe klinieken tot deelname te overreden wordt vaak het co-auteurschap van de uiteindelijke publikatie van het onderzoek beloofd. “Iedereen die meegeholpen heeft, krijgt zijn naam boven het verhaal, net zoals bij de aftiteling van een film”, vertelt nierspecialist Saulo Klahr. Hij is eerste auteur van een recente publikatie over nieronderzoek in de New England Journal of Medicine waarbij maar liefst 280 auteurs vermeld stonden.

Enkele tijdschriften hebben het aantal 'hoofdauteurs' inmiddels aan een maximum gebonden en vermeldt de rest alleen in een aparte bijlage. Andere uitgevers hebben moeite om uit te maken wie nu wel of niet het recht heeft om als hoofdauteur vermeld te staan. Op een recente publikatie van het Fermilab over de ontdekking van de topquark prijkten ruim 400 namen. Iedereen die een bijdrage aan het onderzoek heeft geleverd, krijgt een plaatsje als beloning.

In 1991, toen de twee grote deeltjesversnellers bij CERN tijdelijk stilvielen terwijl ook de versneller van Fermilab wegens reparaties gesloten werd, zag men het aantal multi-author papers ineens kelderen van over de 100 naar minder dan 40. Toen een jaar later de Duitse DESY faciliteit operationeel werd, kwam de vaart er weer in.