Optimisme over verdrag voor Europol

PARIJS, 20 APRIL. De Europese ministers van justitie en binnenlandse zaken zijn optimistisch over de haalbaarheid van een verdrag voor Europol in juni. Dat bleek gisteren tijdens een extra ingelaste, informele bijeenkomst van de ministers te Parijs.

De Europese politie-organisatie Europol begon in januari vorig jaar al met het verzamelen van informatie op het gebied van drugshandel, zonder dat in een verdrag was vastgelegd wat precies de taken en bevoegdheden zijn. Ondanks verwoede pogingen van vooral Duitsland, slaagden de landen van de Europese Unie er vorig jaar niet in het eens te worden over een verdrag. Er bestonden meningsverschillen over het takenpakket van Europol en over de werking van en de controle op de in Den Haag gevestigde politie-organisatie. Frankrijk, dit halfjaar voorzitter van de EU, verplichtte zich de conventie op de komende Europese top, in juni in Cannes, rond te hebben.

“Er is grote vooruitgang geboekt”, constateerde de Franse minister van binnenlandse zaken, Charles Pasqua, gisteren na afloop van het overleg in Parijs. “In juni kunnen we met een conventie komen.” De Nederlandse minister van justitie, Sorgdrager, zei: “Er bestaat duidelijk de bedoeling om Europol in juni tot stand te brengen. We hebben er ook wat voor over, maar niet tegen elke prijs.”

Begin deze week was er nog een meningsverschil tussen Frankrijk enerzijds en Duitsland, Nederland en Oostenrijk anderzijds, over de toegankelijkheid van burgers tot de gegevens van Europol. Frankrijk vindt dat burgers, net zoals in het land zelf, geen directe toegang moeten krijgen tot de informatie van de Europese politie-organisatie. Maar de andere drie landen, die zelf een systeem kennen van directe toegankelijkheid van burgers tot politiegegevens, willen dit terugzien bij Europol.

Voorgesteld is gisteren om bij het opvragen van gegevens van Europol de nationale wetgeving van de aanvrager toe te passen. Het zou betekenen dat een Nederlander wel mag weten of zijn naam voorkomt in het Europol-bestand en een Fransman niet. “Dan heb je pech als je Fransman bent”, reageerde de Nederlandse minister van justitie Sorgdrager, die zei dat ze met het nu voorgestelde compromis kan instemmen.

Ook werd gesproken over een ander heikel punt in het Europolverdrag: de rol van het Europees Parlement, de Rekenkamer en het Hof van Justitie. Met name Nederland hecht er aan dat deze instellingen worden betrokken bij de Europese politie-organisatie. De Tweede Kamer heeft gedreigd het verdrag niet te ratificeren, als er geen democratische controle komt. Overeengekomen werd gisteren dat het Europees Parlement jaarlijks een verslag krijgt van wat Europol het afgelopen jaar heeft gedaan en het komende jaar wil gaan doen. Ook zal het Parlement worden geraadpleegd indien het Europol-verdrag wordt gewijzigd. “Het lijkt er op dat Frankrijk wat betreft de Rekenkamer en het Parlement onze richting opschuift”, constateerde Sorgdrager.

Over het Europees Hof van Justitie werd echter geen overeenstemming bereikt. “De Fransen vermijden zelfs het woord uit te spreken”, aldus Sorgdrager. Frankrijk en Groot-Brittannië vrezen dat, indien het Hof van Justitie bij Europol wordt betrokken, de organisatie te veel een Europese instelling wordt. Nederland meent echter dat een rol van het Hof als onafhankelijke gerechtelijke instantie cruciaal is. In Parijs bleek gisteren dat zich nog vijf andere Europese landen bij Nederland aansluiten. “We hopen nu met die vijf iets te bereiken waarmee iedereen kan instemmen”, aldus Sorgdrager.

Alle afspraken die gisteren werden gemaakt, moeten nog worden uitgewerkt en vastgelegd op papier. Sorgdrager zei gisteren te hopen dat de benodigde documenten op tijd en uit het Frans vertaald zullen worden verstuurd. “Het is een probleem dat de stukken steeds vlak van tevoren komen”, aldus Sorgdrager. Haar collega Dijkstal van binnenlandse zaken uitte vorige maand al felle kritiek op Frankrijk omdat het de bijeenkomsten over Europol niet goed zou voorbereiden. Op 20 en 21 juni komen de betrokken Europese ministers in Luxemburg opnieuw bijeen om te besluiten over de voorstellen, die een week later in Cannes moeten worden bevestigd door de regeringsleiders.