Museum- en archief weekend

Het valt zo maf niet te bedenken of er is wel een museum over. Klokken, kinderwagens, schoenen, aardbeien, dinosaurus-eieren, poppen, botjes, brood, potvissen. En schilderijen natuurlijk, beelden, installaties, foto's uit heden en verleden.

Altijd al eens naar het Volksbuurtmuseum in Den Haag gewild, waar alle geheimen van wijken als de Jordaan, de Schilderswijk en Betondorp bloot gelegd worden? Eigenlijk alles willen weten over de vaderlandse schoenindustrie, waar het Nederlands Leder- en Schoenenmuseum, onlangs grondig verbouwd, àlles over laat zien? Nodig weer eens naar het Stedelijk, het Boymans? Eigenlijk dolgraag naar het nieuwe Groninger Museum (50 procent korting) willen, of het Bonnefanten in Maastricht. Maar geen geld, geen tijd, de kinderen te klein, de kinderen te groot, en druk, druk, drùk?

Aanstaand weekend wordt, zoals dat heet, de drempel voor een museumbezoek verlaagd; dat wil zeggen dat vele - niet alle - musea hun deuren gratis of tegen sterk gereduceerd tarief openen, en speciale attracties organiseren. Zoals rondleidingen achter de schermen, taxaties van meegebrachte eigendommen en demonstraties 'middeleeuws verluchten', plateelschilderen en wat dies meer zij.

Sinds enkele jaren voegen zich bij de musea ook de archieven: ruim zestig rijks-, streek-, en gemeente-archieven verspreid over het land organiseren zaterdag 22 april activiteiten in het kader van de tweede nationale archievendag. De vorige editie trok tienduizenden belangstellenden. Deze keer staat de herdenking van bevrijding centraal.

Omdat overheidsarchieven volgens de Archiefwet pas na vijftig jaar worden vrijgegeven, zijn veel documenten voor het eerst voor een groot publiek toegankelijk. Een aantal archieven laat zaterdag afdelingen bekijken die normaal voor bezoekers gesloten zijn, zoals depots en restauratie-ateliers.

In het Algemeen Rijksarchief in Den Haag kunnen bezoekers zaterdag terecht met vragen over voorouders overzee, oude documenten die zij zelf in bezit hebben en over vroegere woonplaatsen. Verder zijn daar handschriften te zien van koningin Wilhelmina uit de jaren dat de Nederlandse regering in Londen gevestigd was.

Het Nijmeegse gemeente-archief maakte een speciale videoband over de jodenvervolging in die stad. Medewerkers van het Stadsarchief van Den Bosch zochten foto's bij elkaar die een beeld geven van het dagelijks leven tijdens de bezetting en het gemeente-archief in Leeuwarden toont een deel van de grote collectie oorlogsaffiches, die daar wordt bewaard.

Als de lente het dit weekend dus weer af laat weten, staan deuren van musea en archieven open. Hieronder een keuze.

Het Princessehof

Tentoonstelling van Nederlandse tegels en moderne kermaiek. Van 14-17u rondleidingen en demonstraties van tegelschilderen, majolica-techniek, draaien en glazuren van moderne keramiek. Grote Kerkstraat 11, Leeuwarden. za 10-17u. zo 14-17u.

De Noordwester

Rondleidingen, van opzetten tentoonstelling 'Vlieland tijdens de oorlogsjaren' en op realistische jutterszolder om 14.30 en 16u. Om 15u krijgen de zeebeesten in de aquaria te eten. Dorpsstraat 150, Vlieland. za 14-17u.

Oudheidkamer Weststellingwerf

Expositie 'Maten en gewichten'. Za taxatie van meegebrachte maten en gewichten zoals drank-maten en duim- en turfstokken. Zilverlaan 1, Wolvega. za 10-15u. zo 14-17u.

Graanmuseum Woldzigt

Rondleidingen in zowel de olie- als de korenmolen. Expositie: 'Ruimte voor molens' en extra aandacht voor de biotoop rondom molens. Hoofdstraat 60, Roderwolde. za 13.30-17u. Toegang: normaal.

Museum Huize Keizer

Tachtig vogelspinnen in alle soorten en maten. Kerkplein 2, Denekamp. za zo 10-17u. Toegang kinderen ƒ 3,50 volwassenen ƒ 5,-.

Paleis het Loo

Demonstratie koninklijke rijtuigen met aanspanning door het koninklijk staldepartement uit Den Haag. Bezichtiging van de tuinen vanaf het dakterras. Muziekuitvoeringen in het paleis. Amersfoortseweg, Apeldoorn. za en zo 10-17u. Toegang: normaal.

Bijbels Openluchtmuseum

Romeinen en Grieken komen op bezoek in de Heilig Landstichting, van 12.30 tot 16.30u. Zaterdag vertellen de bewoners van het Romeinse huis hoe het toegaat; bij de linzensoep wordt een slokje Romeinse wijn geserveerd. Ook zijn er bedoeïnen in tenten. Zondag vertellen Romeinse soldaten over hun harde leven. Profetenlaan 2, Heilig Landstichting. za en zo 9-17.30u. Toegang: normaal.

Electriciteit en Techniek

De historische elektrische centrale is het hele weekend in gebruik, evenals de pas gerestaureerde dieselmotor uit 1925. Er zijn rondleidingen met uitleg door gepensioneerde machinisten. Krimweg 21, Hoenderloo. za 11-17u, zo 13-17u. Toegang: normaal.

Stedelijk Museum Zutphen

Za om 14 en 16 uur speciale rondleiding door de tentoonstelling 'Oorlog en Bevrijding, Zutphen 940-1945' door conservator/samensteller Chgr. te Strake. Zo 15-17u klassiek concert in de Refterzaal (ƒ 7,50). Rozengracht 3, Zutphen. za en zo 13.30-17u.

Nederlands Scheepvaartmuseum

Loop rond op een 18de eeuw VOC-schip, zie de bemanning bezig op de Oostindiëvaarder 'Amsterdam', bekijk de scheepvaartgeschiedenis van boomstamkano tot container of maak de droomreis mee naar Indië op de tentoonstelling 'Romantische Scheepsreizen naar Indië 1900-1940'. Katenburgerplein 1, Amsterdam za 10-17 zo 12-17. Toegang 50 procent korting.

Zuiderzeemuseum

Onder het motto 'in geuren en kleuren' kunnen bezoekers op diverse plekken in het buitenmuseum typische geuren uit de periode 1880-1932 ruiken, waardoor herinneringen uit die tijd weer tot leven komen: Boldoot bij de kapper, groene zeep in de stoomwasserij en kaneelstok bij de kruidenier. Ook zijn er rondleidingen (13 en 14u30u) langs een deel van de 130 woningen, winkels, werkplaatsen, museumhaven en de visrokerij uit Koehool. Wierdijk 12, Enkhuizen. za zo 10-17u. Toegang 50 procent gratis.

Bakkerijmuseum

Beeld van het leven, wonen en werken van een Huizer bakkersgezin rond 1900. Vanuit het Bakkerijmuseum kan men ook speur- en wandel-tochten maken door de historisch Vissersbuurt (45-60 minuten). Schippersstraat 5, Huizen. za 11-17u. Toegang 50 procent korting.

Westzaanse Bodemvondsten

Bezoekers kunnen opgegraven voorwerpen meenemen, welke door deskundigen aan de hand van lectuur en eigen archieven, worden beoordeeld en naar waarde geschat. Grote Kerk Torenstraat, Westzaan. za en zo 14-16u.

Rijksmuseum van Oudheden

Middeleeuwse pannekoeken, opvoeringen Middeleeuws poppenspel (elk uur) en rondleidingen mummies, (kwart over) 'sport in beeld' (elk half uur) en ridders (kwart voor). Rapenburg 28, Leiden. za 10-17u zo 12-17u.

Meermanno Westreenianum

Demonstraties boekdrukken, kalligrafie, Middeleeuws verluchten, boekbinden en ex-libris maken en informatie over conservering en restauratie van boeken, het vervaardigen van een kunstenaarsboek en performance. Prinsessegracht 30, Den Haag. Open za en zo 11-17u.

Panorama Mesdag

Tekeningen en schilderijen van H.W. Mesdag over de storm van 1894, waarbij de Scheveningse visvloot tenonder ging. Zeestraat 65, Den Haag. za 10-17 en zo 12-17u. Toegang 50 procent korting.

Maritiem Museum

Expositie over leven en werken aan boord van een elevator. Ook wordt er een demonstratie gegeven van de overslag van graan. Leuvehaven 1, Rotterdam za 10-17u en zo 12-16u.

Nationaal Baggermuseum

Alle stoommachines zijn gepoetst en draaien extra rondjes voor ieder die dat wil. za 14-17u. Molendijk 204-208, Sliedrecht.

Sterrenwacht Schieversheide

Ga mee naar de maan; multimediashow over een reis naar de maan, ook een holografie-expositie. Schaapskooiweg 95, Heerlen. za 13-17 zo 13-17u. Toegang 40 procent korting.

Geo-centrum Brabant

Expositie over het grootste en kleinste vogelei ooit op aarde gelegd. Versteende dinosauruseieren uit Spanje, China en Frankrijk. Het grootste ei ter wereld komt uit de 700 jaar geleden uitgestorven Madagascar struisvogel, het kleinste ei van de kolibrie. Ammonietenhoeve, St. Lambertsweg 4, Boxtel, za en zo 14-17u. Normale toegangsprijs.