Laserpulsen als wapen tegen tandbederf

Als het aan Amerikaanse onderzoekers van de universiteit van Rochester ligt, worden uw tanden en kiezen binnenkort preventief behandeld met een infrarode kooldioxidelaser. Het is mogelijk om met korte, laag energetische laserpulsjes het tandglazuur 70-80% beter resistent te maken tegen zuuraanvallen. En er is geen schade aan de rest van de tand: omdat het glazuur het laserlicht praktisch volledig absorbeert, kan het er niet verder in doordringen. Terwijl de temperatuur in de buitenste paar micrometer na een twintigtal 'inslagen' wel kan oplopen tot zo'n 1000amerC, blijft het daaronder koel. (Opto & Laser Europe, april 1995) Een van de belangrijkste mineralen in het tandglazuur is calciumfosfaat, of ook wel apatiet. Dit lost in een zure omgeving slechts zeer langzaam op. Als tanden echter worden gevormd, wordt een deel van het fosfaat vervangen door carbonaat, dat veel beter oplost. Het is juist dit carbonaat, dat het meest gevoelig is voor de inwerking van het laserlicht en dat daarom eenvoudig wordt weggeschoten. De hoge temperaturen doen het glazuur vervolgens plaatselijk smelten, waarna na afkoeling een hardere buitenlaag overblijft. Dit proces wordt door de onderzoekers wel vergeleken met het uitgloeien van staal of het temperen van glas: ook hierbij wordt het materiaal eerst verhit en vervolgens langzaam afgekoeld.

Tot dusverre is de methode alleen op losse tanden en kiezen beproefd, maar de eerste echte klinische experimenten staan op het punt te beginnen. Na de laserbehandeling werden de tanden gedurende twee weken blootgesteld aan omstandigheden zoals die zich ook dagelijks in een gemiddelde mond voordoen: eerst een aantal uur in een zuurbad, om het effect van de maaltijden te imiteren, en de rest van de tijd in een speekseloplossing, waarin voedingsstoffen en mineralen de geteisterde tanden en kiezen weer een beetje op krachten laten komen. Na een dergelijke periode bleek duidelijk het effect van de laserbehandeling: een afname van het tandbederf met bijna de helft.

Voordat werkelijke toepassing tot de mogelijkheden gaat behoren moet toestemming van de strenge Food and Drug Administration worden verkregen. En het is niet meer dan logisch om het effect van golflengte, pulsduur en laservermogen nauwkeurig in kaart te brengen. Op eperkte schaal worden lasers immers ook al ingezet bij een andere tandheelkundige behandeling, namelijk als vervanger van de tandartsboor.