Franse aankoop Slavenburgs Bank was enorme miskoop

AMSTERDAM, 20 APRIL. “Wij staan niet in de etalage. Dat hebben mijn Franse commissarissen (vertegenwoordigers van Crédit Lyonnais; red.) mij vandaag nogmaals bevestigd.” Vier weken geleden wilde W. van Driel, voorzitter van de raad van bestuur van Credit Lyonnais Bank Nederland, CLBN, niets liever dan de aanhoudende geruchten over verkoop van de bank wegnemen.

Hij had al genoeg last van het échec van de Franse moeder, die onder de last van probleemkredieten ter waarde van enkele tientallen miljarden guldens dreigde te bezwijken. Negatieve publiciteit uit Parijs, die onlosmakelijk verbonden is met de wilde avonturen van de CLBN-klanten Parretti en Fiorini, verhinderde Van Driel om van CLBN een geloofwaardige concurrent te maken op de door bankfusies verschraalde Nederlandse markt.

In 1981 was de overname van de meerderheid van de aandelen van de toenmalige Slavenburgs Bank in Rotterdam de eerste stap van Crédit Lyonnais in het buitenland. De Fransen bleken een miskoop van de eerste orde te hebben gedaan die hen in een paar jaar tijd meer dan een miljard gulden kostte aan nieuwe kapitaalinjecties en gemiste winst. Dat hinderde hen niet om vervolgens in een ongekende overnamedrift de grootste Europese bank bij elkaar te kopen.

Net toen het in Rotterdam onder leiding van puinruimer George Vigon weer beter leek te gaan, raakte CLBN en moeder Crédit Lyonnais verwikkeld in de overname van de Amerikaanse filmstudio MGM door hun klant Parretti. De stroppen van Slavenburg in het begin van de jaren tachtig bleken niet meer dan kleingeld tegenover de miljardenverliezen die Parretti en zijn partner Fiorini een paar jaar geleden in Hollywood en elders hebben veroorzaakt.

De spaarders van CLBN hebben van die verliezen niets gemerkt. De Nederlandsche Bank, die toezicht houdt op de banken, heeft de Franse moeder en daarmee de Franse overheid en de belastingbetaler “gedwongen” voor de verliezen op te draaien. De climax kwam vier weken geleden toen de Franse overheid de reddingsactie van de eeuw (41 miljard gulden) op touw zette voor Crédit Lyonnais. De Europese Commissie onderzoekt deze staatsteun inmiddels en het lijkt erop dat verkoop van de Nederlandse dochter de Brusselse bureaucraten gunstig moet stemmen. Het moet laten zien dat Crédit Lyonnais ernst maakt met de door concurrenten geëiste nieuwe nederigheid.

Van Driels cri de coeur over de continuïteit van zijn grootaandeelhouder is gisteravond overstemd door een officiële mededeling uit Parijs dat gepraat wordt met “verschillende kapitaalkrachtige financiële instellingen” over een overname van de bank. Verkoop betekent waarschijnlijk het vertrek van Van Driel, die volledig gecommitteerd was aan de strategie om door te gaan als algemene bank binnen het Franse concern.

Er zijn twee belangstellenden voor CLBN: de Nederlandse VSB Bank/Amev (dochter van de Nederlands-Belgische groep Fortis) en de Belgische Generale Bank. “Ik verwacht dat VSB/Amev de bank in handen krijgt”, zegt J. Koelewijn, de beleggingsanalist van zakenbank MeesPierson die de financiële sector volgt.

De logica achter een overname door de VSB is even simpel als gebiedend. De VSB wil graag groeien op de bedrijvenmarkt, waar CLBN enige positie heeft, al is haar imago door de schandalen aangetast. Als voormalige spaarbank zwemt de VSB in het spaargeld, terwijl CLBN aggressief spaarders moet lokken met hoogrentende rekeningen. Bovendien is er ruimte voor kostenbesparingen, omdat VSB en CLBN een deel van hun administraties kunnen samenvoegen.

Als de VSB CLBN overneemt, wordt opnieuw gekozen voor afgrendeling van de Nederlandse bankenmarkt. Vorig jaar al kwam Van Lanschot Bankiers in Den Bosch in Nederlandse beleggershanden toen de Britse meerderheidsaandeelhouder National Westminster Bank er vanaf wilde. “Nadat ING twee keer haar neus in België heeft gestoten met een overname van een lokale bank, zal de Nederlandsche Bank wel verhinderen dat een Belgische bank CLBN koopt”, verwacht een financieel deskundige die anoniem wil blijven.

Verkoop is slecht nieuws voor het nieuwe hoofdkantoor dat CLBN in Rotterdam laat bouwen. VSB heeft zelf net een kantoortoren in Utrecht laten optrekken.