Elektronen bij quasar schijnbaar sneller dan het licht

Astronomen hebben bij een quasar elektronen ontdekt die zich veel sneller lijken te bewegen dan het licht. De quasar is (zoals vermoedelijk alle quasars) de superheldere kern van een sterrenstelsel dat zo ver weg staat dat het grootste deel ervan onzichtbaar is. Deze quasar, QSO 1633+382, bevindt zich op een afstand van ruim tien miljard lichtjaar van de aarde. Het zichtbare licht en de radiostraling die hij uitzendt zijn sterk variabel. Drie jaar geleden werd bovendien ontdekt dat de quasar een bijzonder sterke bron van gammastraling is.

De ontdekking van deze superluminale snelheid werd gedaan door Peter Barthel van het Instituut Kapteyn in Groningen en enkele Amerikaanse astronomen. De ontdekking werd gedaan tijdens een onderzoek naar de detailstructuur van kernen van sterke radiosterrenstelsels. Door het combineren van waarnemingen van radiotelescopen die duizenden kilometers van elkaar vandaan staan, kan een detailscherpte worden bereikt van één duizendste boogseconde.

De astronomen ontdekten dat er uit de kern van het stelsel - de quasar - een 'jet' ontspringt: een bundel materie die van de kern af beweegt. Deze materie bestaat waarschijnlijk uit elektronen die met grote snelheid uit de kern zijn weggeschoten. De onderzoekers leiden uit hun metingen af dat die snelheid ongeveer zes maal de snelheid van het licht zou moeten zijn. Maar deze enorme snelheid is slechts schijn: het gaat om een relativistisch effect, dat optreedt wanneer elektronen met een snelheid van iets kleiner dan die van het licht bijna recht op ons af bewegen. In werkelijkheid wordt de relativiteitstheorie van Einstein geen geweld aan gedaan.

Niet bekend