Wederopstanding van de niet verkozen volksvriend Rocard

PARIJS, 19 APRIL. Zijn wederopstanding is ontroerend en niet zonder symboliek. Een klein jaar geleden werd lijsttrekker Michel Rocard weggevaagd bij de Europese verkiezingen. Zijn tegenstanders binnen de socialistische partij grepen hun kans en zetten hem af. Sinds kort is hij terug - ouder, wijzer en vrijer - en bewijst hij zijn overtuigingskracht voor groepen die de erfgenamen van François Mitterrand goeddeels kwijt zijn.

Het kleine wonder voltrok zich gisteravond in de gemeentelijke gymzaal bij de Parijse vlooienmarkt, Porte de Clignancourt. Niet de fijnste buurt aan de rand van de stad. De altijd volle ringweg, de Boulevard Périphérique, loopt bijna door de basketballnetten. Velen zijn uit nieuwsgierigheid gekomen, arme blanken, Noordafrikanen, tweede generatie zwarte immigranten, de vrouw die bij de metro altijd het daklozenblad Macadam verkoopt.

Zij ondergaan tot kwart over tien geduldig een dosis plaatselijke politiek. De hoofdspreker van de avond moet nog in een klein Renaultje uit Orléans komen, waar hij de laat begonnen campagne van presidentskandidaat Lionel Jospin al had aangeprezen. Dit is zijn derde spreekbeurt van de dag. Vanochtend vroeg zat hij al weer in de studio van Europe 1 voor het belangrijkste radio-interview van de dag. Michel Rocard heeft Frankrijk weer wat te zeggen.

Verbluffend van eenvoud is zijn opkomst. Begeleid door opzwepende campagnemuziek komt hij binnen. Geen spoor van de opgejaagde Europese lijsttrekker van vorig jaar, de door Mitterrand aan de kant gezette oud-premier, die in '93 de socialistische partij kidnapte en sindsdien zuchtte onder zijn roeping van 'de natuurlijke presidentskandidaat van links'.

Daar staat hij voor het azuurblauwe campagnedecor, een vrolijke, verlegen kleine man, een kruising tussen Charles Aznavour en Johnny Kraaykamp, zo iemand waar je aan de zinc mee aan de praat kan raken. Zo gaat hij ook om met zijn uiterst heterogene publiek. Alsof het een persoonlijk gesprek is. Vijf kwartier later hangen zij nog aan zijn lippen.

Pas tegen het eind noemt hij de naam 'Jospin'. Het valt hem kennelijk lastig voor een ander campagne te voeren, ook al is de wraak zoet, nu Jospin duidelijk heeft gemaakt liever door Rocard en Delors te worden ondersteund dan door de vertrekkende president Mitterrand. Daarvoor is de teleurstelling over veertien jaar mitterrandisme te groot.

Een uur lang improviseert Rocard de toespraak die hij als droomkandidaat voor een fatsoenlijk soort sociaal-democratie had willen houden. De protestant die wilde strijden tegen “de mafiosering van de Franse economie”. De man die een stormachtig applaus kreeg voor zijn tirade tegen de vreemdelingenhaat bij de huidige rechtse Franse regering. Gisteren sprak de modern-linkse president die nooit zou worden gekozen. En hij maakte indruk. Als niet-populist van het volk.

Terug was ook de buitenlandse dimensie. In de afgelopen maanden van campagnevoeren in alle windstreken klinkt bij iedere kandidaat het buitenland meestal als een oprukkend kwaad. La France moet haar rol in de wereld behouden, het typisch-Franse verdient bescherming tegen het Angelsaksisch ultra-liberalisme, en zovoort. Ook Jospin durft niet de helft te zeggen van wat oud-premier en Europarlementariër Michel Rocard hier opbiecht: Frankrijk kan niet meer zelfstandig beslissen over de groei, de rente, de strijd tegen de drugs, arbeidstijdverkorting. Dat zijn Europese of wereld-zaken. Maar Frankrijk kan wel strijden voor een sociaal beleid. “Zoals sociaal-democraten dat in landen als Australië en Zweden jarenlang hebben gedaan.”

Als Lionel Jospin zondag de tweede ronde haalt, dan is het een mede door Michel Rocard getoonzet socialisme dat de strijd aanbindt met het gesloten Frankrijk van de gaullisten. Voor Mamadou (17, baseballpetje achterstevoren) en Joel (17, rode schaatsmuts), beiden afkomstig uit Senegal, is dit Links van Rocard en Jospin het enige waar zij, als zij oud genoeg zijn, op willen stemmen. Al missen zij Bernard Tapie, de door veroordelingen uitgeschakelde zakenman en linkse radicaal die door Mitterrand met succes tegen Rocard werd ingezet bij die fatale Europese verkiezingen: “Hij heeft onze buurten weer aanzien gegeven. Dat was de man van de toekomst.” Gul applaus