Onstuimige Rowland wint Oskar Back-vioolconcours

Nationaal Vioolconcours Oskar Back. Gehoord: 15/4 Concertgebouw Amsterdam.

De finale van het 15de Nationaal Vioolconcours - het Oskar Back Concours - is zaterdag gewonnen door de 22-jarige Daniel Rowland, leerling van Davina van Wely aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam. Behalve de hoofdprijs 'Etiennette Alvares Correa', een studiebeurs voor het buitenland van 30.000 gulden, won Rowland samen met zijn begeleider Bernd Brakman ook de EOE Optiebeurs-prijs (f5000,- en f2.500,-) voor de beste vertolking van Raging, Building van de Nederlandse componist Martijn Voorvelt, winnaar van de ter ere van het Oskar Back Concours uitgeschreven compositiewedstrijd voor jonge Europese componisten. Ook kreeg Rowland van de Stichting Studiefonds Oskar Back voor de komende zes jaar een kostbare Ferdinando Gagliano-viool in bruikleen.

Op de tweede plaats eindigde de 23-jarige Eva Stegeman, die eveneens bij Davina van Wely studeert aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Zij ontving de 'Elisabeth Back-prijs', een studiebeurs voor het buitenland ter waarde van 15.000 gulden. De derde prijs, een studiebeurs van 8000 gulden, ging naar de 24-jarige Ilona Sie Dhian Ho, leerlinge van Jaring Walta aan het Haagse Conservatorium.

Voor de prijsuitrijking verwoordde prof. S.J. Doorman, voorzitter van de jury die dit jaar bestond uit Theodora Geraets, Jeannelotte Hertzberger, Bouw Lemkes, Theo Olof, Jan Willem de Vriend, Jaring Walta en Jan Wijn, zijn 'grote erkentelijkheid' voor de wijze waarop het professioneel musicerende Nationaal Jeugd Orkest o.l.v. Viktor Liberman de finalisten had begeleid. En inderdaad werden de kandidaten van het Oskar Back Concours, dat van 27 maart tot 15 april in het Amsterdamse Concertgebouw werd gehouden, nooit eerder zo vakkundig en flexibel in de watten gelegd als door Liberman, concertmeester van het Koninklijk Concertgebouworkest, die de sterke troeven van elke kandidaat als een wijze mentor wist te ondersteunen.

Ook al was het niveau van het 15de Nationaal Vioolconcours heel behoorlijk, als de in 1963 overleden Oskar Back zelf bij de finale aanwezig had kunnen zijn zou hij voortdurend met een geërgerde frons op zijn strenge gelaat 'Falsch, falsch' hebben gemompeld. Want als de Hongaarse godfather van het Nederlandse vioolspel ergens een hekel aan had, dan wel aan vals spelen. Van de drie finalisten was Eva Stegeman, die door de jury werd geprezen vanwege haar 'goede presentatie, grote vakbekwaamheid en gedistingeerde vioolspel', de enige die de kunst van het intoneren tot in de finesses beheerste. Haar intelligente interpretatie van Beethovens Vioolconcert was gebaseerd op een organische afwisseling van spanning en ontspanning. Wat haar ingetogen vioolspel aan uitstraling miste, werd gecompenseerd door een kristalheldere, kernachtige en genuanceerde toon en een indrukwekkend gevoel voor timing en spanningsopbouw.

Minder geslaagd klonk de vertolking van ditzelfde concert door de finaliste Ilona Sie Dhian Ho, voor wie Beethovens meesterwerk nog te hoog gegrepen bleek. De jury prees Sie Dhian Ho 'ondanks enkele tekortkomingen' om haar 'alertheid, muzikale persoonlijkheid en inzet bij het vertellen van het stuk.' Maar ook al straalde haar vioolspel bij vlagen een ontroerende muzikale betrokkenheid uit, Sie Dhian Ho speelde ontoelaatbaar vals en was absoluut niet bij machte de kosmische afmetingen van Beethovens muziek te overzien. Ze speelde maat voor maat in plaats van lijn na lijn, zodat het 'concert der concerten' verkeerde in een slaapverwekkend, temerig gebed zonder eind.

Winnaar Daniel Rowland, door de jury bewonderd om zijn 'grote virtuositeit, zijn sterke persoonlijke uitstraling en de ware doodsverachting waarmee hij zich op de muziek stort', speelde het Vioolconcert van Brahms met de aanstekelijke overmoed van een jonge rouwdouwer. Nauwelijks gehinderd door traditioneel stijlbesef, stortte Rowland zich met hart en ziel op het ruwe notenmateriaal, met een rommelige en soms zeer valse, maar ook een intens bezielde en temperamentvolle Brahms tot resultaat.

Het is nog maar de vraag of Rowland er ooit in zal slagen zijn onmiskenbare muzikaliteit in evenwichtiger banen te leiden, maar het lijdt geen twijfel dat een studie in het buitenland aan dit onstuimige viooltalent goed besteed zal zijn.