Betonnen vierkant en cirkel bekroond; Japanse architect Tadao Ando wint Pritzkerprijs

AMSTERDAM, 18 APRIL. De belangrijkste internationale prijs op het gebied van de architectuur, de Pritzkerprijs, is gisteren toegekend aan de Japanse architect Tadao Ando (Osaka, 1941). Ando is de derde Japanse architect die deze hoge onderscheiding, waaraan een bedrag van 100.000 dollar is verbonden, toevalt. Kenzo Tange kreeg de prijs in 1987 en Fumihiko Maki in 1993. Met de bekroning van Ando heeft de Pritzerprijs het trio gemarkeerd dat bepalend is voor de hoge vlucht die de Japanse architectuur het afgelopen decennium heeft genomen.

De bouwkunst van Ando wordt gedragen door universele geometrische vormen als de cirkel, het vierkant en, zeldzamer voorkomend, de driehoek. Kaal gepolijst beton is het favoriete materiaal waarmee hij zijn poëtische ruimtes componeert. Zijn bouwwerken vormen kleurloze beelden die, vooral als zij vrij in het Japanse landschap liggen, een tijdloze indruk wekken. Toch ligt de oorsprong van zijn architectuur onmiskenbaar bij het Europese modernisme van Le Corbusier. Maar de bouwkunst van Ando maakt zichtbaar dat de moderne Europese architectuur op haar beurt weer inspiratie heeft gezocht bij de sobere, zuivere lijnen van het traditionele houten, Japanse huis.

“Architectuur moet niet te veel praten, maar stil blijven en de natuur laten spreken in de vorm van zon en wind,” heeft de autodidact Ando ooit gezegd. En met zijn ontroerende bouwkunst heeft hij zich aan deze woorden gehouden.

Volgens het juryrapport heeft Ando de Pritzkerprijs gewonnen, onder andere omdat in zijn werk het functionele en het esthetische zo goed samenkomen. In werkelijkheid laat het functionele zich zelfs niet van het esthetische onderscheiden en daarmee heeft Ando een zeer eigen stijl bereikt die zijn gebouwen, of het nu een museum is, een winkelgalerij of een verzameling appartementen, onmiddellijk herkenbaar maken. Overigens hebben zijn schitterende woongebouwen in de heuvels bij Kobe de aardbeving overleefd.

Ando zal op 22 mei de Pritzkerprijs in ontvangst nemen in een bouwwerk dat in alles het tegendeel is van zijn bekroonde architectuur: het Paleis van Versailles.