Ajax wil extra inkomsten Champions League niet delen met andere clubs; 'Rijkdom is in het voetbal niet belangrijk'

AMSTERDAM, 18 APRIL. Of Ajax morgen nu wel of niet de finale bereikt van het toernooi om de Champions League, penningmeester Arie van Os kan na de wedstrijd tegen Bayern München de balans opmaken van een succesvol Europa-Cupseizoen. Na aftrek van kosten staat de teller vooralsnog op 5,8 miljoen gulden aan extra inkomsten. Het voor dit seizoen begrote bedrag van 4,7 miljoen gulden daarbij opgeteld, geeft in totaal een netto opbrengst van 10,5 miljoen. Bruto heeft Ajax nu recht op 21,7 miljoen gulden. Als de finale in Wenen wordt bereikt kan de eindafrekening oplopen tot minimaal 27 miljoen gulden. De UEFA keert voor de eindstrijd een premie uit van 4,8 miljoen gulden, plus een bijdrage uit de recettes. In dat geval verdient Ajax netto 13,1 miljoen gulden, ofwel 8,4 miljoen meer dan begroot. Van alle bruto inkomsten moet de helft worden afgetrokken aan onkosten.

Dertien is dan zeker geen ongeluksgetal voor Ajax. Maar blijkt de Champions League inderdaad de goudmijn te zijn zoals wordt verondersteld? De rekenmeester van Ajax, Arie van Os, geeft aan dat er uiteindelijk niet eens zo'n groot verschil bestaat met een succes in de UEFA Cup. Hij kan dat eenvoudig staven omdat Ajax immers drie jaar geleden deze bokaal mocht bijzetten in de prijzenkast. “Het zal elkaar niet veel ontlopen”, meent Van Os. “Misschien dat de Champions League iets meer oplevert, maar niet die grote bedragen als men soms wel denkt.” Hij wijst vervolgens op de extra bedragen die het UEFA-Cuptoernooi met zich meebrengt. De recette van de finale hoeft niet te worden gedeeld, omdat er twee wedstrijden zijn. Daarnaast gaan de reclame-inkomsten en de tv-rechten niet centraal naar het marketingbureau van de UEFA (Team), maar komen ten goede aan de thuisclub. “En dat kan aardig oplopen als je tegenstanders ontmoet uit Duitsland en vooral Italië, zoals wij in het seizoen '91/'92 hebben meegemaakt. De Champions League heeft als voordeel dat je vooraf verzekerd bent van een startgeld (dit seizoen 2,8 miljoen gulden, red.) en recettes van drie thuiswedstrijden. Ik heb dan ook in mijn begroting hiermee rekening gehouden, plus nog eens zes punten die bruto 3,6 miljoen gulden opleverden.”

Ajax zal de verdiensten van het Champions League-avontuur grotendeels aanwenden voor het nieuwe stadion dat volgend jaar officieel wordt geopend. “Daar moeten we nog veel geld insteken. Ik schat alles bij elkaar zo'n 25 miljoen gulden. Op 700 meter van de Amsterdam Arena komt een jeugdcomplex van zeven velden. Compleet met tribune en kleedkamers. Daarnaast moeten we natuurlijk het stadion nog inrichten. Dat kost wat geld, maar we kunnen dan de komende dertig jaar vooruit.” Tevens zal er een bedrag van de Europa-Cupwinst worden gestopt in het potje voor spelersinvesteringen. “Als Louis van Gaal dat nodig acht, moet hij een of meer gerenommeerde voetballers kunnen aantrekken.” Er ligt dan ook minimaal een som van tien miljoen gulden klaar om voor dit doel te worden uitgegeven.

Toen het bestuur-Van Praag zes jaar geleden aantrad, verkeerde Ajax voor een paar miljoen gulden in de rode cijfers. Nu is de club meer dan gezond met een eigen vermogen van enkele tientallen miljoenen guldens. En de verwachting is dat Ajax verder groeit. Het nieuwe stadion biedt de club de mogelijkheid om de begroting op te schroeven van 25 naar 40 miljoen gulden. De duurdere plaatsen zijn al voor een groot deel verkocht. Voor de sky-boxen bestaat zelfs een wachtlijst. Terwijl zo'n luxe compartiment in het stadion toch een smak geld kost. Het begint met een eenmalig bedrag van 2,5 ton aan aandelen waar de rente nog eens bij komt. Plus vervolgens circa 110.000 gulden per seizoen. Een sky-box bestaat uit tien zitplaatsen. Ajax heeft recht op 54 van de 60 boxen. Wie wat minder diep in de buidel wil tasten kan een van de 1.100 business-seats kopen. Daarvoor moet vijftienduizend gulden aan aandelen worden neergelegd, plus rente. Een dergelijke luxueuze zetel kost per seizoen dan nog eens zo'n 5.500 gulden. Ajax heeft er nog tweehonderd in de aanbieding, maar Van Os verwacht dat ze volgend jaar allemaal van de hand gaan. Dat brengt dan per seizoen zes miljoen gulden in het laatje. Daarnaast hoopt Ajax in de nieuwe voetbaltempel meer seizoenkaarten te verkopen dan de huidige 16.000 en uit te komen op een jaarlijkse toeschouwersmoyenne van 35.000 per wedstrijd.

Alleen op sponsorgebied is er niet al te veel rek meer. Al speelt Ajax ondertussen mee met de top van Europa, in dit opzicht valt geen explosieve groei meer te verwachten. Van Os: “Het houdt een keer op. Er zijn misschien nog wat marginale verbeteringen mogelijk. Maar wij willen onze sponsors ook weer niet het vel over de neus halen. Tenslotte hebben zij zich ook positief opgesteld toen het Ajax wat minder voor de wind ging. Binnen die gedachte blijven we natuurlijk wel zakelijk. Ze moeten betalen om met ons schip mee te varen, we geven geen cadeautjes weg.”

Qua begroting ligt Ajax nu al een straatlengte voor op de concurrentie. Die kloof zal alleen maar groter worden. Zelfs PSV volgt straks op eerbiedige afstand met zeker tien tot vijf tien miljoen gulden minder op de balans. Waarbij overigens vraagtekens moeten worden gezet bij de rentabiliteit van die club, omdat voor elke gekochte speler een lening wordt afgesloten. En daarop moet natuurlijk rente worden betaald.

De Duitse voetbalbond DFB probeert een nivellering te bewerkstelligen door de winst van de deelnemers aan de Champions League en de andere Europese bekertoernooien voor een bepaald percentage te verdelen over de rest van de clubs. Van Os is daar fel op tegen. “Ik weet dat Jan Huijbregts, toen nog in dienst van de KNVB, eens heeft geopperd dat dit misschien ook wel een goed plan is voor Nederland. Jorien van den Herik van Feyenoord is daar toen erg boos over geworden. In de maatschappij bestaat dit toch ook niet? Iemand die minder verdient betaalt nog steeds loonbelasting. Ajax staat al heel veel geld af aan de KNVB. Als dat nog meer zou worden, waar ben je dan mee bezig?”

Over de situatie dat de rijkere clubs steeds rijker en de arme steeds armer dreigen te worden, door onder meer de Champions League, maakt Van Os zich geen zorgen. “Rijkdom is in het voetbal niet belangrijk. Als AC Milan twee keer zoveel geld bezit als Juventus, wil dat niet zeggen dat Milan ook kampioen wordt. In Spanje zie je dat Barcelona, de club met de hoogste begroting, het nu ook niet redt. Bayern München zit op 100 miljoen. Zo'n club ontvangt alleen al tien keer zoveel aan tv-rechten als Ajax. Maar je kunt er het sportieve succes niet mee kopen. In het topvoetbal is het essentieel dat je er een gezonde club op nahoudt met een goede jeugdopleiding en een evenwichtig bestuurlijk beleid.”

Hoewel het Ajax nu voor de wind gaat, is er volgens Van Os nog geen enkele reden om te zwelgen in genoegzaamheid. “Er kan zo weer een mindere periode aanbreken. Als die voetzoeker bij de thuiswedstrijd tegen Hajduk Split de grensrechter raakt, word je misschien voor jaren uitgesloten. Op de tribune zitten de veredelde boekhouders van de UEFA die alles noteren. Maar de historie heeft wel bewezen dat je in zes jaar tijd met een goede visie uit de problemen kunt komen. En niet alleen door Europa-Cupsuccessen, want we zijn ook nog een jaar gestraft door het staaf-incident. Het zijn vooral de goede prestaties op het veld geweest die Ajax weer kerngezond hebben gemaakt. Niet de bijkomende inkomstenbronnen.”

Inkomsten Champions League:

Startpremie 2,8 miljoen 10x zes ton per punt 6 Bereiken kwartfinale 3,6 Bereiken halve finale 3,6 5x thuis uitverkocht 5 Bijdrage uit tv-contract 0,7 Subtotaal 21,7 milj.

Bereiken finale: 4,8 Deel van recette 0,5 Totaal 27 miljoen

Alle bruto-inkomsten moeten worden gehalveerd om nettobedragen te krijgen. Spelers kregen in poulewedstrijden 15.000 gulden per punt en vervolgens een ton voor het bereiken van iedere volgende ronde.