Friese agenten speuren naar autowrak

HARLINGEN, 15 APRIL. Kunstenaar J. de Boer uit Franeker heeft wel een creatieve oplossing voor de witte Nissan naast zijn woning, die duidelijk niet meer in staat is te rijden. “Ik duid hem aan als kunstwerk, dan mag hij wel blijven staan”, zegt hij spottend. Agent P. Sipma gaat niet akkoord. “Ik had iets anders in gedachten, want wettelijk is dit een wrak. Binnen een week moet de auto verdwenen zijn, anders volgt er proces verbaal.” “Belachelijk”, vindt De Boer, die zeker weet dat politieagenten in het westen van het land niet snappen dat hun noordelijke collega's zich druk maken om een autowrak. “Jullie moeten eens letten op al die knutselaars die hun cartertje legen in het riool.”

De Boer is een van de particulieren die een waarschuwing krijgt van de agenten Sipma en Schaaf van het Friese politiedistrict De Wadden. Een zes weken durend 'autowrakkenproject' moet bedrijven en burgers duidelijk maken dat een wrak een stuk afval is, dat niet thuishoort op de openbare weg (horizonvervuiling) en bovendien flinke bodemverontreiniging (lekkende koel- en remvloeistof en olie) kan veroorzaken. Weg ermee dus, dat wil zeggen: uit het zicht. En dat betekent afvoeren naar een erkende sloper of de 'auto' stallen in de garage.

Schaaf en Sipma voeren een tweede controle uit. Vorige week zijn de eerste bezitters van autowrakken aangesproken. Zijn de vehikels niet weg, dan kunnen er boetes volgen van 25 gulden voor één wrak en 750 gulden voor vier wrakken. In overleg met Justitie is besloten tot een lik-op-stuk-beleid. Is een wrak na twee weken nog niet afgevoerd, dan wordt het in beslag genomen en vernietigd. De boete kan dan al zijn opgelopen tot 1.500 gulden.

“Tachtig tot negentig procent wordt legaal afgevoerd, tien procent blijft staan”, schat agent Sipma. Wrakken worden vaak vergeten, zegt hij. “Sleutelaars kopen er een voor de onderdelen of willen hem opknappen. Van dat laatste komt het vaak niet. En het wrak blijft op het erf staan.” Iets wat buren vaak een doorn in het oog is.

Zo ook de overburen van een inwoner van een Harlinger nieuwbouwwijk. Zij zijn er niet komen wonen voor het dagelijks panorama op de oude Renault. “Geen deel drie, rijtechnisch in onvoldoende staat”, oordeelt Sipma. Het zijn de belangrijkste criteria om een auto tot wrak te definiëren. Soms is de grens moeilijk te trekken, geeft hij aan. “Twijfelgevallen; een auto zit er aan de buitenkant nog goed uit, maar is niet APK gekeurd, noch verzekerd.”

Met zijn schoen wijst Schaaf naar een zwarte olievlek op het gele gras. Achter de schutting staat nog een oude Opel. De bewoner is niet thuis of geeft niet thuis. De agenten gaan verder, op naar de Visserij-haven in Harlingen waar in een hoek van de parkeerplaats al weken een blauwe Ford met aanhangwagen staat. Niet verzekerd, geen APK. Dat kan de eigenaar, een garnalenvisser die nu op zee zit, al gauw zo'n duizend gulden boete opleveren. “Hij rijdt er nog in”, verklapt een werknemer. “In dát ding?” reageert Schaaf verbaasd. Bij de visser wordt thuis een formulier in de bus gegooid, waarop staat dat het wrak binnen een week verdwenen moet zijn.

Hercontrole in Kiesterzijl. De drie gesignaleerde wrakken blijken opgeruimd. “Keurig, keurig”, bromt Sipma tevreden. Net als collega Schaaf wil wegrijden, ontwaren beide agenten een beige kleurig Trabantje naast een oude schuur. Aan het hoge gras is te zien dat de wagen, met authentiek Oostduits kenteken, in geen tijden van zijn plaats is geweest. Daarnaast staat een rood mede-wrak: een Datsun die zijn beste tijd ook heeft gehad. Sipma wil voor de Trabant best met de hand over het hart strijken. “Als de eigenaar hem wil opknappen, heb ik daar geen moeite mee. Die auto is toch een beetje antiek. We adviseren wel om hem binnen te zetten.” De verschrikte bewoner die juist komt aanrijden, ergert zich dat hij op zijn eigen erf geen oude auto's mag stallen. “Ik leef hier buiten, vrij en blij. Dit is gewoon opslag. Straks moet ik nog een vergunning hebben om een boompje te snoeien.” De Trabant heeft hij voor “educatieve doeleinden” ingevoerd uit de voormalige DDR. Hij is begeleider bij het jeugdwerk, maar de 'Trabi' is nooit gebruikt bij de sleutellessen. Afgesproken wordt dat de Trabant in de schuur wordt gezet en dat de Datsun wordt afgevoerd.