ANC steunt besluit leider Mandela; Winnie Mandela voor de tweede keer ontslagen

KAAPSTAD, 15 APRIL. Het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) heeft zich gisteren onmiddellijk geschaard achter het besluit van zijn leider, president Nelson Mandela, om Winnie Mandela voor de tweede keer te ontslaan als staatssecretaris in zijn regering.

“Het ANC geeft zijn ondubbelzinnige steun aan het besluit van president Nelson Mandela”, verklaarde de grootste regeringspartij kort nadat het ontslag van de staatssecretaris voor kunst, wetenschappen en technologie was bekendgemaakt. “Het zal vrijwel zeker elke onzekerheid wegnemen die de afgelopen dagen binnen de regering en in het land kan zijn ontstaan”. Mevrouw Mandela reageerde zelf niet op het besluit.

De Winnie-affaire heeft de regering en het ANC de afgelopen week in grote verlegenheid gebracht. De partijleiding wil voorkomen dat de strijd tussen de Mandela's leidt tot interne verdeeldheid. Winnie Mandela heeft veel aanhang onder arme zwarten in de krottenkampen en daarmee het electoraat van het ANC. Zij is bovendien nog steeds voorzitter van de ANC Vrouwenliga, lid van het parlement en van het hoofdbestuur.

Winnie Mandela besloot begin deze week haar ontslag van 27 maart aan te vechten bij de rechtbank in Pretoria, omdat het “onwettig” en “ongrondwettelijk” zou zijn geweest. De president zag zich daardoor gedwongen zijn echtgenote, van wie hij gescheiden leeft, woensdag weer aan te stellen. Hij gaf toe dat haar ontslag technisch en procedureel onjuist was verlopen en wilde voorkomen dat de zaak zou ontaarden in een langdurig juridisch gevecht.

De president voerde vooraf overleg met de leiders van de twee andere partijen in de regering, vice-president De Klerk van de Nationale Partij en minister van binnenlandse zaken Mangosuthu Buthelezi van de Inkatha Vrijheidspartij. Buthelezi steunde Winnie Mandela in haar gerechtelijke procedure met een verklaring onder ede dat hij bij het eerste ontslag niet was geconsulteerd, zoals de grondwet voorschrijft.

Net als de eerste keer noemt president Mandela geen reden voor het ontslag. “Er is geen verplichting om de reden openbaar te maken. Een dergelijk precedent zou negatieve gevolgen hebben voor het vermogen van de regering om goed en wijs te besturen”, aldus de verklaring. Winnie Mandela had de regering meerdere malen gekritiseerd, omdat zij haar beloften aan de zwarte meerderheid niet zou zijn nagekomen. De president was bovendien vertoornd dat de staatssecretaris tegen zijn wens op reis was gegaan.

Het ontslag gaat aanstaande dinsdag in. Winnie's opvolgster Brigitte Mabandla, die afgelopen woensdag haar functie tijdelijk neerlegde, treedt dan weer aan als staatssecretaris. “Ik hoop ten zeerste dat deze beslissing haar (mevrouw Mandela, red.) zal helpen om haar gedrag in posities van leiderschap te overwegen en te verbeteren”, aldus de president in zijn verklaring.