We moeten de excessen van de welvaart zelf te lijf

Topconferenties over het klimaat leiden tot niets. Volgens Jeroom Remmers moet de burger zijn eigen verantwoordelijkheid nemen. Weg met waterbedden, wasdrogers, afwasmachines en elektrische dekens en maximaal één vliegreis per vijf jaar.

Op de klimaatconferentie in Berlijn zijn geen afspraken gemaakt over het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen, zoals CO, methaan, lachgas, CFK's, en fluorverbindingen. Onderhandelingen over maatregelen zijn uitgesteld tot 1997. Als het regeringen niet lukt de broeikasgassen terug te dringen, zullen burgers het zelf moeten doen. Dat betekent het volgende.

Voor ritjes onder de vijf kilometer geen auto gebruiken maar de fiets of het openbaar vervoer (42 procent van de autoritten is korter dan vijf kilometer). Mogelijke CO-reductie: 5-10 miljard kg per jaar. Maximaal één keer in de vijf jaar een vliegvakantie. Een vlucht van 2.000 kilometer naar Zuid-Frankrijk levert per persoon 500 kg CO op (trein 80, auto 120). Gesteld dat 25 procent van de bevolking nu jaarlijks gemiddeld 3.000 kilometer vliegt, dan zou een dergelijke aanpassing al jaarlijks 2,3 miljard kg CO schelen. Geen seizoens-vreemde groenten eten (mogelijke CO-reductie: 2 miljard kg per jaar). Niet voor het 21e jaar je rijbewijs halen (CO-reductie: 0,22 miljard kg per jaar).

Waterbedden, wasdrogers, afwasmachines, elektrische dekens zijn fout; zij verbruiken resp. 1.700, 524, 360, en 85 kilowattuur per jaar (verlichting jaarlijks 665, een centrifuge 15). 8,5 procent van het huishoudelijk energiegebruik gaat op aan elektrische apparaten. Afschaffing geeft een mogelijke CO-reductie van 0,2 miljard kg per jaar. Vanzelf spreekt dat onnodige verlichting, verwarming en standby-knoppen uit moeten. De tv direct helemaal uit spaart jaarlijks vele tientallen kilowatturen oftewel enkele tientjes. Tochtwering, radiatorfolie, energiezuinige lampen, HR-ketels, woningisolatie en dubbel glas verdienen zich binnen een half jaar tot enkele jaren terug. 75 procent van het huishoudelijk energiegebruik gaat op aan verwarming (mogelijke CO-reductie: 1-2 miljard kg per jaar). Drink alleen frisdrank en bier uit flesjes; de produktie van aluminium kost zeven keer zoveel energie als het maken van ijzer en vijftien keer zoveel als het maken van glas.

Een dergelijke no-nonsense life style levert al snel een nationale reductie van CO op van bijna 10 procent. De jaarlijkse CO-uitstoot in Nederland is circa 180 miljard kg. Huishoudens dragen zorg voor circa 12 procent van de CO-uitstoot, personenauto's 12 procent, elektriciteitscentrales 20 procent en glastuinbouw 4 procent. Wanneer jongeren en masse pas na hun twintigste hun rijbewijs halen, spaart dit 220 miljoen kg CO per jaar, uitgaande van een autobezit onder 18-20 jarigen van 55.000 auto's en een gemiddeld aantal autokilometers van 16.000 km per jaar en het vrijkomen van 250 gram CO per autokilometer. De rijbewijsleeftijd opkrikken tot 21 jaar is behalve goed tegen het broeikaseffect ook goed tegen verzuring, files, verkeersslachtoffers, geluidsoverlast en parkeerproblematiek.

Jongeren zijn voor zulke milieumaatregelen best te porren, want zij krijgen de milieu-ellende straks op hun bordje. Eind 1993 werd door de NJMO met behulp van NIPO een representatief Jongeren Milieu Referendum gehouden onder jongeren van vijftien tot dertig jaar. 49 procent van de jongeren ging akkoord met een verhoging van de rijbewijsleeftijd tot 21 jaar mits een OV-korting van 50 procent dit zou compenseren (goedkope OV-kortingskaarten van 40-50 procent bestaan al). Voor een verhoging van de rijbewijsleeftijd tot 20 jaar is onder jongeren dus zeker een meerderheid te vinden.

Gaat het om rigoureuze ingrepen in ons leven? Nee. Het gaat er alleen maar om de excessen van onze luxe welvaartsstaat in ons eigen belang terug te dringen. Er staat zoveel op het spel, dat dit een kleine moeite is. Aangenomen dat in 1997 ook andere landen de broeikasgassen aanpakken, kunnen we in de volgende eeuw de vruchten plukken: we sparen tientallen miljarden guldens uit die we anders aan dijkverhogingen moeten uitgeven (zeespiegelstijging), de kans op overstromingen door rivieren wordt kleiner, we kunnen in de winter blijven rekenen op goed schaatsijs op onze sloten en meren en we kunnen van onze stranden en natuur blijven genieten. Door het stijgen van de temperatuur met gemiddeld nog een halve graad celsius (wat al voor 2020 verwacht wordt) neemt de kans op een koude elfstedentocht-winter af met circa 90 procent.

De motivatie om zelf met de nieuwe klimaat-life style te beginnen kan verder nog gehaald worden uit vier zaken. Ten eerste: het levert in het algemeen veel geld op. Ten tweede: rond 2030 zijn de Nederlandse gasvoorraden en internationale olievoorraden op, dat is wel erg snel. Ten derde: de CO-uitstoot van Nederlanders is vele malen te hoog (Nederland draagt voor 2 procent bij aan het versterkte broeikaseffect, terwijl het aantal Nederlanders maar 0,003 procent bedraagt van de wereldbevolking). Ten vierde: de wetenschappelijke bewijzen dat klimaatverandering wel degelijk aan de gang is, nemen toe. Meteorologen (zoals van het KNMI) en verzekeraars van natuurrampen, banken, maar ook de voedingsindustrie gaan er steeds meer vanuit dat klimaatverandering al plaatsvindt.

Juist nu zou Nederland dus extra energie- en CO-sparende maatregelen moeten nemen. Dat dit niet gebeurt is pure lamlendigheid en gebrek aan innovatiekracht. Uit vele studies blijkt dat het toepassen van energiebesparing en de overstap op duurzame bronnen geen negatieve gevolgen voor de economie hebben. Integendeel, het levert juist geld en meer werkgelegenheid op! Het WNF berekende 50.000 extra banen in 2005 in het rapport 'Saving the Climate, that's my job!'. De extra banen betreffen vooral industrieel ontwerpers, technici, elektriciëns, mensen in de bouw en fabrieken.

De miljardenwinsten van het bedrijfsleven en ons spaargeld moeten weer geïnvesteerd worden in ons eigen land: de energie-efficiëntie moet fors omhoog en Nederland moet groot worden in grootschalige duurzame energie! Beleg uw geld eens winstgevend in de Triodosbank of in windmolencoöperaties. Laten we slim zijn en nu een voorsprong opbouwen op de energie-exportmarkt, want volgens de nieuwste energieverkenningen van Shell zullen duurzame bronnen al over 55 jaar de energiemarkt domineren.