PROFESSIONELE PRODUKTEN EN SYSTEMEN; Gevecht met de markt

Hoe divers de produktsector Professionele produkten en systemen ook is samengesteld, het leed is er bijna universeel. De divisies Communicatiesystemen, Medische systemen en Industriële elektronica kampen alle met kwakkelende markten.

Met name voor Communicatiesystemen, waarin Philips Kommunikations Industrie (PKI) de belangrijkste onderneming is, is het malheur schrijnend. De onderneming investeerde bij het begin van de Duitse eenwording nog euforisch, omdat grootste klant Deutsche Telekom de infrastructuur van de nieuwe bondsstaten grootscheeps zou aanpakken. Daarna zette het telecombedrijf zijn uitgaven op een laag pitje en ontdekte PKI dat het niet alleen een grote klant miste, maar ook dat het veel te weinig op zijn kosten had gelet om nog andere klanten te kunnen aantrekken.

Met een negatief resultaat van bijna een half miljard gulden, op nog geen 2 miljard gulden omzet, slaagde PKI er in 1993 al bijna in het resultaat van de zusterdivisies te elimineren. De produktsector bleek vorig jaar als geheel wèl in de rode cijfers beland. In hoeverre PKI hieraan een bijdrage heeft geleverd is nog onduidelijk.

Feit is wel dat de onderneming nog steeds verliesgevend is; op vragen van ongeduldige aandeelhouders antwoordde Philips-president Timmer dat hij pas eind 1995, begin 1996 weer rekent op een positieve bijdrage van PKI.

Een deel van de verliezen van PKI valt overigens toe te schrijven aan kosten die verband houden met een ingrijpende reorganisatie, onder meer door afstoting van verschillende activiteiten. Hierdoor daalt het personeelsbestand - 7000 eind 1992 - in drie jaar met meer dan de helft. PKI heeft zijn kabelactiviteiten verkocht en de produktie van draadloze telefoons stopgezet.

De divisie Communicatiesystemen (smart cards, radiozenders, bedrijfstelefooncentrales, 'piepers') zet nu in op de vergroting van zijn aandeel op de - toch al tamelijk druk bevolkte - markten voor mobiele (GSM-)telefonie en de werving van niet-Duitse klanten.

Ook de divisie Medische Systemen (röntgenapparatuur, digitale beeldverwerking, ultrageluidsystemen, radiotherapie) verkeert in een omgeving waar investeringen nog maar mondjesmaat worden gedaan, in verband met overal om zich heen grijpende bezuinigingen in de gezondheidzorg. Anders echter dan Communicatiesystemen slaagde de divisie erin haar bedrijfsresultaat op peil te houden, haar omzet te vergroten en zowel in Europa als in de Verenigde Staten haar marktaandeel te behouden. In Azië werd zelfs sterke groei geboekt.

Industriële elektronica (bewakings- en beveiligingssystemen, analyse-apparatuur, procesautomatisering) kampt ook nog met een ongunstig investeringsklimaat, met name op zijn belangrijke Europese markt, en meer specifiek in Duitsland. Bij dalende prijzen en marges werd de omzet niettemin vergroot. Verbeteringen in de bedrijfsvoering konden het negatieve effect hiervan grotendeels opvangen.

Waarnemers schrijven de relatief bevredigende prestaties van 'IE' toe aan het feit dat de divisie als eerste een structuur invoerde waarin afzonderlijke bedrijven een maximale zelfstandigheid en winstverantwoordelijkheid is toebedeeld. Juist omdat de activiteiten binnen IE nogal verschillen, is al te strikte controle door 'Eindhoven' betrekkelijk zinloos. IE-onderdelen brengen geregeld rapport uit. Managers die onvoldoende presteren worden vervangen of onder curatele gesteld. De concernstaf houdt in de gaten of de diverse bedrijven voor Philips van belang blijven.