De lichtbak des onheils

Op een avond fietsend over de Amsterdamse Keizersgracht ben ik plots met stomheid geslagen. Iemand is op het wansmakelijke idee gekomen het Huis met de hoofden, een der schoonste bouwwerken van de zeventiende-eeuwse bouwmeester Hendrick de Keyser, in groen schijnwerperlicht te zetten. Mopperend over zoveel wansmaak vervolg ik mijn weg.

Twee dagen later: een deel van de Westertoren, voor het grootste deel fraai wit verlicht, is plotseling ook groen. Twee mannen die net een grachtepand verlaten zeggen: het lijkt wel een hoerenkast. Ik zou zelf liever over kakelgroen willen spreken, of liever nog over coffeeshop-groen.

Als even verderop nog twee panden plotseling in het groen baden, komt een vreselijke gedachte bij me op. Er zal toch niet iemand op de gedachte gekomen zijn, de binnenstad - al vele jaren in de avonduren schemerachtig wit of oranje verlicht ten bate van rondvarende toeristen - dit jaar in het groen te zetten? Tijd voor een ongeruste fietstocht. En ja hoor, her en der baden architectonische hoogtepunten in het groen. De Montelbaenstoren - groen. De Atlas op het voormalige stadhuis op de Dam - groen. De Agnietenkapel - groen. Het Scheepvaartmuseum - groen en paars.

Voorshands lijken ook nog monumenten - die in de bocht van de Herengracht bijvoorbeeld - aan de coffeeshop-verlichting te zijn ontsnapt. Maar jammer van de Nieuwe Kerk op de Dam. Het gotische raam aan de Damzijde - groen. De wansmaak van het groen wordt hier echter nog overtroffen door het aanbrengen van twee horizontale lijnen wit licht hogerop het gebouw, die de gotische stijl geheel doorbreken. Het geheel suggereert dat het bouwwerk beter meteen als kasteel naar de Efteling kan worden overgebracht.

Het schijnt dat de nieuwe stads-illuminatie verband houdt met de manifestatie Sail 95, en dat iemand van het gemeentelijk verlichtingswezen in de mening verkeert dat groen en paars typische waterkleuren zijn. Uit een schrijven van de gemeente aan bewoners van 'aangelichte' panden blijkt evenwel, dat de kleurige lampen tot in oktober hun werk zullen blijven doen.

Ach - op zichzelf niet zo heel erg misschien, al die monumenten in het groen. Alles went, en bovendien is het 's zomers meestal licht. Wel valt te vrezen, dat onverlaten vrij spel hebben met veel van de groene spots, die enigszins topzwaar op hun paaltje staan. Een kwaadwillige hoeft maar een beetje aan het paaltje te schudden, en reeds zakt de met te kleine schroefjes gemonteerde zware lichtbak des onheils krachteloos out of focus.

Nee, het angstaanjagende is niet de verlichting als zodanig, maar het gemak waarmee een groepje ambtenaren zich kunnen vergrijpen aan de stad. Je moet er niet aan denken: morgen besluiten ze nog om een tweede metrolijn door het historische stadscentrum aan te leggen, of Amsterdam op te delen in kleinere gemeenten. Alhoewel, wat stond er eigenlijk in dat foldertje vol verhullende taal, dat vorige week in de brievenbus van iedere Amsterdammer lag?