COMPONENTEN EN HALFGELEIDERS; Conjunctureel gevoelige goudmijn

Een conjunctureel gevoelige goudmijn. Zo omschrijven waarnemers de produktsector Componenten en Halfgeleiders. Daarmee doelen ze vooral op de halfgeleiderproduktie, goed voor grofweg de helft van de sectoromzet, die sinds 1992 een geweldige groei te zien geeft. Met een aantrekkende economie zijn de chips niet aan te slepen.

Dat heeft voor- en nadelen. Voordeel is dat er geweldige marges op chips te bedingen zijn. Nadeel is dat verhuld blijft dat de groei van Philips in chips achterblijft bij het groeitempo van de markt. Concurrenten groeien harder op een markt die voor Philips van wezenlijk belang is. En niet alleen omdat het concern ruim 80 procent van zijn produktie aan derden verkoopt, en daarmee een omvangrijke inkomsten- en winstbron heeft. Bijblijven in halfgeleiders is ook belangrijk voor de andere Philips-divisies. De intelligentie en functionaliteit van steeds meer elektronische apparaten zit 'm in steeds snellere en kleinere chips.

De trage reactie van Philips op de aantekkende markt schrijft een vakbondsman toe aan 'overconcentratie' op de sanering van de chipsdivisie. Sinds het afblazen van het geldverslindende Megachip-project in 1990 is vooral gelet op kostenbesparing. Fabrieken werden gesloten, personeelsbestand en voorraden gereduceerd. Dat is, erkent de huidige aanvoerder, Doug Dunn, ten koste gegaan van omzetgroei en toekomstgerichte investeringen.

Met de jongste groeicijfers achter de hand kostte het hem vorig jaar relatief weinig moeite het Philips-bestuur achter zijn investeringsplannen te krijgen. De capaciteit van de grote chipsfabriek in Nijmegen wordt momenteel voor een half miljard uitgebreid. Die capaciteit komt echter pas volgend jaar beschikbaar. Ter versteviging van zijn positie op de chipmarkt ging Philips onlangs een alliantie met IBM aan.

Philips is niet de enige chipsfabrikant die investeert in capaciteitsvergroting. Diverse fabrikanten kondigden de voorbije twee jaar samen zo'n veertig vergelijkbare plannen aan. Daardoor zal al dit jaar de groei van Philips' halfgeleiderdivisie afnemen, verwachten analisten.

Vrees voor een nieuwe situatie van overcapaciteit heeft Dunn overigens niet. De chipmarkt is zoveel groter geworden sinds de laatste grote crisis dat een paar fabrieken te veel nu minder effect op de markt heeft dan pakweg vijf jaar geleden.

Hoewel minder spectaculair ogend is de produktie van andere componenten dan chips voor de produktsector zeker zo belangrijk. Philips is 's werelds grootste fabrikant van beeldbuizen voor kleuren-tv's en monitoren en behoort tot de grootste leveranciers van magnetische produkten en passieve componenten.

Beeldbuizen - Philips zet er naar schatting 3,5 miljard gulden in om - vormen een betrekkelijk stabiele markt, zowel wat de afzethoeveelheden als de technologische innovatie betreft. Wel profiteert het concern behoorlijk van stijgende verkopen van consumentenelektronica en microcomputers.

Voor structurele verbetering van het resultaat wordt niettemin ook vastgehouden aan verdere kostenreductie, onder meer door verlaging van personeelskosten en verkorting van de fysieke afstand tot de markt. Reden dus om produktiefaciliteiten in Oost-Europa en het Verre Oosten te ontwikkelen. Zo werd voor 300 miljoen gulden een nieuwe glasfabriek in Taiwan neergezet. Componenten en Halfgeleiders registreerde vorig jaar de “belangrijkste vooruitgang” in Taiwan, Hongong en Singapore

Drie jaar later dan concurrent Sharp kreeg Philips vorig jaar de massaproduktie van actieve matrix LCD's, hoogwaardige platte beeldschermen voor bijvoorbeeld duurdere schootcomputers, onder de knie. De Eindhovense fabriek ervoor (FDP) breidt nu uit, waardoor de investering erin oploopt tot een half miljard gulden. Ondanks de achterstand op de Japanse concurrentie verwacht Philips over enkele jaren winst te kunnen maken.