'Belgrado betrokken bij misdaden'; Milosevic belast in documenten: echtheid betwist

NEW YORK, 14 APRIL. Uit Joegoslavië gesmokkelde documenten tonen mogelijk aan dat de omgeving van de Servische leider Milosevic betrokken is geweest bij het opzetten van Bosnisch-Servische gevangenkampen en bij de vervolging van moslims in een stad in Bosnië. Aan de authenticiteit van de documenten wordt echter getwijfeld.

Het Amerikaanse blad The New York Times maakte gisteren melding van het bestaan van de documenten, die dateren uit 1992 en die een aantoonbaar verband lijken te leggen tussen het bewind van Milosevic en in Bosnië begane oorlogsmisdaden. Een van de documenten is een boodschap van het hoofd van de afdeling staatsveiligheid van het Servische ministerie van binnenlandse zaken aan de leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic. In dat document, van 24 mei 1992, wordt Karadzic geadviseerd “het aantal kampen te beperken tot twee of drie”. Verder wordt hem de komst aangekondigd van zestien agenten uit Belgrado die in de kampen informatie moeten vergaren of de identiteit van gevangenen moeten controleren. Het advies het aantal kampen te verminderen wordt gemotiveerd met het argument dat de Westerse media via de inlichtingendiensten lucht zouden kunnen krijgen van het bestaan van de kampen. Het document zou aantonen dat Belgrado zich onder Milosevic' directe verantwoordelijkheid - het gaat om zijn ministerie - mengt in het gevangenisregime van de Bosnische Serviërs.

Een ander document, van 3 april 1992, is van dezelfde afdeling, gericht aan de beruchte Zeljko Raznjatovic, alias Arkan, de leider van een Servische militie die in Bosnië actief was. Arkan wordt opgedragen in de Bosnische stad Bijeljina de leiders van de plaatselijke moslim-partij SDA en leden van de moslim-politie en de moslim-strijdkrachten “te arresteren en naar Erdut over te brengen”. In Erdut was het hoofdkwartier van Arkan gevestigd. “Om de moslim-bevolking bang te maken moet een klein aantal van hen worden geëxecuteerd”, zo staat in het document.

De documenten zijn volgens The New York Times naar het Westen gebracht door de 45-jarige Cedomir Mihailovic, ex-agent van de Joegoslavische veiligheidsdienst die in oktober vorig jaar Joegoslavië verliet op een visum dat hem door de Nederlandse ambassade in Belgrado was verschaft. Dezelfde maand werden de documenten overhandigd aan het in Den Haag gevestigde VN-tribunaal voor de berechting van oorlogsmisdaden in ex-Joegoslavië.

Volgens The New York Times zijn de originelen van de documenten inmiddels verdwenen. Het blad citeert een ongenoemde Amerikaanse woordvoerder die zei dat de verdwijning “betekent dat bepaalde Westerse regeringen vinden dat [de documenten] authentiek genoeg zijn om te willen dat ze niet worden verspreid”.

Een woordvoerder van het Nederlandse ministerie van binnenlandse zaken zei gisteren dat de door The New York Times verspreide versie van de documenten inhoudelijk afwijkt van wat Mihailovic de Nederlandse autoriteiten heeft verteld. Hij wilde niet in details treden. Het VN-tribunaal heeft niet op het bericht in The New York Times willen reageren. De Amerikaanse regering liet gisteren weten te twijfelen aan de authenticiteit van de documenten en meldde een eigen onderzoek op gang te hebben gebracht. (Reuter, AP, AFP)

Een onzer redacteuren voegt hieraan toe: Naar in Den Haag verluidt heeft de BVD na uitvoerig onderzoek geconstateerd dat de documenten vals zijn. Zowel het Tribunaal als de BVD zou de conclusie hebben getrokken dat het gaat om een poging het Tribunaal in diskrediet te brengen en Milosevic de kwade genius van de oorlog te maken. Een woordvoerder van het ministerie van binnenlandse zaken zegt niet op de “operationele kanten van het onderzoek” te kunnen ingaan en bevestigt slechts dat de BVD de documenten heeft onderzocht. Mihailovic heeft volgens de woordvoerder de documenten teruggekregen en daarvoor getekend.

Het ministerie van buitenlandse zaken liet weten dat Mihailovic de Nederlandse ambassade in Belgrado heeft benaderd met het verzoek om een visum. Dat heeft Nederland hem verstrekt toen er gegronde redenen waren voor het leven van de man te vrezen. Het visum is hem derhalve verstrekt op humanitaire gronden. Volgens de woordvoerder kan er geen relatie worden gelegd tussen het verstrekken van een visum aan Mihailovic en het VN-tribunaal. “Dat de man die connectie maakt is begrijpelijk. Wij hebben dat niet gedaan.”