Schoenen die groot gelijk hebben

Ze zijn of duizelingwekkend hoog en fragiel, òf groot en lomp en rond als opgeblazen kinderschoenen die smeken om kniekousen. De schoenen van zomer '95.

Het tenentaboe is opgeheven. Althans, in de schoenenmode. Of iedereen zijn mening wil herzien over het wel of niet zichtbaar mogen zijn van de teen, en hoeveel teen dan, moeten we afwachten, maar het is wel zeker dat er verleidelijk geschut wordt ingezet deze zomer. Fragiele bouwseltjes, bestaande uit een zooltje, een duizelingwekkend hoge hak en veel flatteus over de voet gekruiste riempjes, staan in elke schoenwinkel te wachten op stralend zomerweer, rimpelloos asfalt of draagsters die kunnen vliegen - want hoe zou iemand daar een gemiddelde Nederlandse stoep op kunnen bedwingen?

Op foto's buigen modellen zich op een glad bemarmerd Italiaans plein met gestrekte benen naar beneden om daar iets aan hun enkelriempje te verstellen, of ze liggen met hun benen in de lucht, of zitten op een motorkap en hoeven dus geen stap te verzetten - 'laat ze maar zitten, maar liggen van ja, ja, ja' dichtte Hans Andreus ooit, en dat is inderdaad wat je met die sandaaltjes kunt doen. Meteen ook het enige, zo valt te vrezen, maar je weet het nooit. Ze moeten onder broeken met heel rechte pijpen, of nog liever onder iets getailleerde zomerjurkjes, en er horen Sophia Loren-haren en -zonnebrillen en -sjaaltjes bij - liefst natuurlijk ook meteen de rest van haar uiterlijk. Ze hebben iets onmiskenbaar Italiaans en volwassens deze schoenen, die alleen maar 'schoentjes' kunnen heten en die mikken op onmetelijke elegantie.

Wie zeker weet dat haar volwassenheid nog lang niet toereikend is om op deze door riempjes bijeengehouden droom voorbij te zweven, kan een radicaal andere keus maken. Het lijkt soms wel of er iemand in een kinderschoenenwinkel is gaan kijken en al die ronde neuzen, brede hakken en wreefriempjes gewoon heeft opgeblazen tot volwassen formaat. Heel grote kinderschoenen krijg je daarvan, vooral als ze ook nog wit zijn, wat deze zomer voor het eerst in jaren weer volop het geval is. Ze lijken te smeken om sportkousen en mini-plooirokjes, om vlechten of staartjes en heel korte hardgroene truitjes, om vèr doorgevoerde kleine-meisjesachtigheid kortom. Echte kleine meisjes hebben ook vaak van die spillebeentjes met echte kinderkuiten maar al wel enorme voeten. Dat effect wordt met de nieuwe reuzeschoen vanzelf bereikt. Of het bij vijfentwintigjarigen even vertederend staat als bij achtjarigen is de vraag die deze zomer beantwoord zal worden.

De meesten van ons zullen schoensgewijs wel weer - saai, voorspelbaar, maar zo is het nu eenmaal - ergens tussen deze twee uitersten in belanden. Ook daar is in voorzien, al is 'er tussenin' deze zomer gemiddeld toch eerder een degelijke schoen dan een elegante. Van veel dichte winterschoenen is eenvoudigweg de hiel afgehaald en vervangen door een bandje: zomerschoen. Ze beginnen van voren degelijk gesloten en laten dan aan de achterkant ineens alle decorum vallen. Ze doen denken aan de man die ik ooit zag op een zomeravond in Parijs: een keurige heer in een grijs driedelig pak van een soort dunne tweed met bijpassende herenschoenen en -sokken. Alleen hield zijn broek boven de knie op. Zijn blote kuiten flaneerden met deftige gezichten over de boulevard, zijn geruite sokken sloten onberispelijk om zijn enkels en wie naar hem keek kon niet anders dan op volle kracht denken: ik móet nu vinden dat deze man groot gelijk heeft en dat het helemaal niet raar is.

Het is dus helemaal niet raar als een schoen van voren begint als een enorme loafer (want ook deze schoenen zijn vaak flink groot) en van achteren uit een blote hiel blijkt te bestaan die boven een immense blokhak uit komt kijken. Dat is alleen een kwestie van wennen. Zo'n schoen heeft groot gelijk. Zelfs als hij zuurstokroze is.

Nog tusseninner zijn er heel veel schoenen met open hielen die eenvoudige, eventueel van sierlijke gaatjes voorziene voorkanten hebben, of laarsjes zonder hiel, die soms weer minder laarsjesachtig gemaakt worden door over de wreef gekruiste bandjes of veters. Aardige schoenen zijn het, die zich onder lange rokken en broeken zeker thuis zullen voelen, waarmee je elk plaveisel aankan, waarbij je niet perse kniekousen aan hoeft - maar Sophia Loren, nee. Dat niveau halen ze niet.