Onrust over synthetische diamanten

In de kleine wereld van de diamanthandel heerst grote onzekerheid. In de belangrijkste diamantcentra Antwerpen, New York en Tel Aviv praten diamantairs verontrust over de nieuwste bedreiging van hun kostbare steentjes. In de Diamant Club van Antwerpen spreekt een ervaren diamantslijper een nerveuze collega geruststellend toe: de diamantwereld heeft meer bedreigingen doorstaan en zal ook deze wel weten te pareren.

In de Diamantbeurs in Amsterdam-Zuidoost beweert een diamanthandelaar persoonlijk een collega te kennen die al voor een half miljoen dollar het schip is ingegaan. Een bankier die wereldwijd de diamanthandel financiert volgt de onrust nauwlettend. Hij bezweert dat er geen reden is voor paniek maar erkent 'dat de handel een zeker risico loopt'.

Het rumoer wordt veroorzaakt door het gerucht dat er synthetische diamanten in omloop zijn die een ervaren diamantair met zijn loep niet van echte zou kunnen onderscheiden. Die perfecte namaak diamanten zouden afkomstig zijn uit Rusland. Ze zouden door de Russische georganiseerde misdaad tussen echte diamanten door vermengd worden. Ze zouden vervaardigd worden in fabrieken die vroeger voor het Sovjet-leger synthetische diamanten vervaardigden die wel duidelijk te onderscheiden waren van natuurlijke. De Russen zouden nu hun produkt geperfectioneerd hebben tot bedriegelijk echt lijkende vervalsingen en zo een nieuwe afzetmarkt gevonden hebben.

Synthetische diamant wordt al sinds het einde van de vorige eeuw gemaakt. In de loop der jaren is de technologie dermate verbeterd, dat het volgens deskundigen niet moeilijk meer is synthetische diamanten te maken die sprekend op echte lijken. De synthetische diamant wordt voor uiteenlopende industriële toepassingen gebruikt. De namaak diamanten zitten bijvoorbeeld op de kop van boren waarmee naar olie wordt gezocht en op tandartsboortjes. Tot de grootste producenten van synthetische diamant behoren de Amerikaanse fabrikant General Electric en de Japanse Sumitomo.

De Beers, het Zuidafrikaanse conglomeraat dat door middel van de in Londen gevestigde Central Selling Organisation de wereldmarkt voor sierdiamanten overheerst, heeft ook in verschillende landen fabrieken waar synthetische diamanten worden gemaakt. De Beers stapte al in de jaren vijftig in deze markt. Het concern produceerde liever namaak, dan dat het passief afwachtte hoe groot de bedreiging van dit produkt zou zijn voor de positie van de natuurlijke diamant. Alle fabrikanten hebben er voortdurend voor gezorgd dat de synthetische diamanten gemakkelijk van natuurlijke diamanten te onderscheiden waren.

Rusland behoort ook al decennia tot de grote fabrikanten van synthetische diamanten. Hoeveel er wordt geproduceerd is echter niet bekend, omdat zulke zaken in dat land traditioneel staatsgeheim zijn. In Russische fabrieken zouden nu synthetische diamanten worden gemaakt van zo'n schoonheid, dat ze niet van echt zijn te onderscheiden. Volgens een Amsterdamse diamantair kunnen alleen gespecialiseerde laboratoria in New York en Antwerpen ontdekken dat het om namaak gaat. Een diamantair die vertrouwend op zijn vakmanschap de diamant als echt gekocht heeft, kan een groot verlies lijden als ontdekt wordt dat het om namaak gaat. De Amsterdamse diamantair hoopt van harte dat een handzaam apparaatje wordt uitgevonden waarmee iedere diamantair vals van echt kan onderscheiden, net als winkeliers apparatuur hebben om vals geld te ontdekken.

In Antwerpen beweert een diamantair geruststellend dat hij niet wakker ligt van Russische namaak diamanten. “Je moet met vals geld geconfronteerd worden voordat je kunt zeggen dat er vals geld is”, luidt zijn stelregel. Daarom blijft hij met een met diamant versierde gouden mini-loep op zijn revers ontspannen glimlachen. Hem is in ieder geval nog nooit een Russische namaak diamant voor echt aangeboden. Hij rekent er vast op dat er snel apparatuur komt om gemakkelijk namaak van echt te kunnen onderscheiden. Want hij ziet wel in dat onzekerheid bij het publiek over de vraag of kostbare diamanten wel echt zijn, een groot gevaar voor de diamanthandel kan betekenen.

Sommige diamanthandelaren geloven dat synthetische diamanten de belangstelling voor echte diamanten kunnen stimuleren. Het publiek zou graag willen pronken met een echte diamant ter onderscheiding van goedkopere namaak. Maar dan moet de diamanthandel wel honderd procent betrouwbaar zijn en synthetisch niet als echt verkopen. Diamantairs maken er zich niet druk over dat in de showroom van De Beers Central Selling Organisation in Londen naast echte diamanten ook grote namaak juwelen liggen, omdat ze weten dat De Beers deze nooit door elkaar zal gooien. Ze zijn alleen ongerust over de kans dat criminelen synthetische diamanten met natuurlijke vermengd op de markt kunnen brengen.