KIRK KERKORIAN; Strippen, verpanjeren en geld verdienen

Zijn voorliefde als investeerder gaat traditioneel uit naar casino's, vliegtuig- en filmmaatschappijen. Maar nu heeft de Amerikaanse zakenman Kirk Kerkorian zijn oog laten vallen op Chrysler - Amerika's derde autofabrikant.

In 1990 werd bekend dat Kerkorian - volgens Forbes Magazine persoonlijk goed voor 2,5 miljard dollar - al een pakket van 9 procent in het autoconcern bij elkaar had gesprokkeld. Chrysler balanceerde destijds op de rand van de afgrond. Inmiddels gaat het Chrysler voor de wind en doet Kerkorian met een mega-bod van 22,8 miljard dollar een poging Chrysler in zijn geheel van de beurs te halen.

Wie is deze Kerkorian? Kirk, geboren in 1917 in Fresno in de staat Californië, is de zoon van een uit Armenië geëmigreerde fruitboer. Na een problematische schooltijd leerde hij het vak van piloot. Gedurende de Tweede Wereldoorlog werkte Kerkorian voor de Royal Airforce. Na de oorlog bouwde hij in de VS zijn eigen chartermaatschappij op.

In 1969 nam hij tegen een forse winst afscheid van zijn chartermaatschappij. Kerkorian sloeg een andere weg in. Als investeerder maakte hij direct naam door in hetzelfde jaar met een vijandig bod een meerderheidsbelang te verwerven in de filmmaatschappij Metro-Goldwyn-Mayer (MGM). Ook kreeg hij toen de zeggenschap over de luchtvaartmaatschappij Western Airlines en opende hij een enorm casino-complex in Las Vegas.

Al in 1970 werd duidelijk dat Kerkorian te hard van stapel was gelopen. Zijn investeringsmaatschappij Tracinda Corporation, vernoemd naar zijn twee dochters Tracy en Linda, dreigde te bezwijken onder een enorme financieringslast. Door de verkoop van zijn casino en enkele andere bezittingen, waaronder zijn privé-vliegtuig, wist hij de vermogensverhoudingen te herstellen.

Vooral de perikelen rondom de MGM-studio's brachten in de jaren tachtig de mediaschuwe Kerkorian veelvuldig in het nieuws. Na een kluwen van transacties, waarbij delen werden verkocht en andere naar de beurs gebracht, wist Kerkorian zijn belang in MGM in 1986 te slijten aan Ted Turner, de stichter van CNN. Nog geen half jaar later kocht Kerkorian het merendeel van Turner terug, om het in 1990 voor 1,36 miljard dollar te slijten aan de omstreden Italiaanse zakenman Giancarlo Parretti.

Tegen die tijd, zo stelden critici later vast, was MGM niet meer dan een lege huls. Kerkorian zou vakkundig alles wat waardevol was hebben gestript en verpanjerd. De anekdote gaat dat toen Parretti MGM kocht de maatschappij zo armlastig was dat zelfs het geld ontbrak om posters te laten drukken om de eigen films te promoten. De angst dat Kerkorian bij Chrysler hetzelfde van plan is, werd gisteren treffend verwoord door een analist van de zakenbank S.G. Warburg & Co: “Kerkorian speelt het spel niet om de zeggenschap, hij wil er vooral geld aan verdienen”.