Gronings transferium moet auto's uit de stad houden

GRONINGEN, 13 APRIL. Een terrein met driehonderd parkeerplaatsen, vlak tegen de oostelijk ringweg van Groningen. Aan de rand van het gebied staan zes bushaltes met een futuristisch vormgegeven wachthuisje. In het wachthuisje is een wc, een telefoon en een automaat voor “versgezette koffie”. Het geheel heet transferium, een plaats waar automobilisten snel en comfortabel kunnen overstappen op het openbaar vervoer.

Het eerste transferium in het land is vanmiddag in Groningen met kanonsgeknal uit oude veldartillerie geopend. Binnen een jaar of twee worden nog vijf tot acht andere transferia in gebruik genomen. Het ministerie van verkeer en waterstaat trekt de komende jaren acht miljoen gulden per jaar uit voor transferia met als doel de automobiliteit in en rondom steden terug te dringen.

Het eerste transferium is niet zonder slag of stoot tot stand gekomen. De ANWB, de verenigde streekvervoerders VSN en de NS stapten in 1993 uit de projectgroep transferia, omdat het ministerie zonder ruggespraak lokaties aanwees. Volgens ANWB-directeur P. Nouwen zorgde de aanwijzing van een transferium bij het nieuwe voetbalstadion in Amsterdam voor de breuk. “Een transferium moet iets kleinschaligs zijn. Niet iets met winkels. Het moet niet meer zijn dan een overstapplaats. Anders krijg je files van mensen die naar de kapper willen.”

Projectleider P. Riemens van het ministerie was ook niet echt verheugd met de aanwijzing van Amsterdam. “Het parkeerterrein ligt 500 meter van NS- en metrostation Bijlmer. Dat is veel te ver. Ik moest me wel neerleggen bij een afspraak tussen de burgemeester en de minister.” In ruil voor het meedoen aan het transferia-project was toenmalig minister Maij-Weggen volgens Riemens bereid acht miljoen gulden bij te dragen aan het Amsterdamse stadion.

Hoewel ze er wel van zijn afgeleid, is volgens Riemens een transferium iets geheel anders dan een Park+Ride-station. “Die liggen vaak bij een NS-station, zijn niet zo eenvoudig met de auto te bereiken en het vervolg-openbaar-vervoer is niet zo goed geregeld.” Een transferium ligt volgens hem langs een hoofdwegennet, is zonder dat men in de file komt te bereiken, biedt meer comfort en kwaliteit dan een “tochtig NS-station” en geeft een snelle aansluiting op het openbaar vervoer.

De transferia krijgen een eigen bewegwijzering en huisstijl. Riemens trekt de vergelijking met hamburgerketen McDonalds. “McDonalds communiceert goed. Naar welke je ook toegaat, je weet precies wat er te koop is. Dat willen we met de transferia ook.” Riemens zegt er overigens geen tegenstander van te zijn dat McDonalds vestigingen opent bij de transferia. “Dat draagt bij aan het voorzieningenniveau. Maar het mag ook een Van der Valk of een Albert's Corner zijn”, aldus de projectleider. “Daar gaan we weer”, reageert ANWB-directeur Nouwen verbaasd op deze suggestie. “Gaan we er eettenten bijzetten. Het moet niet zo grootschalig. Eigenlijk was ik voor de naam transferino.”

Nouwen verwacht niet dat een transferium tot een grote daling van de automobiliteit leidt, want de automobilist stapt alleen voor pakweg de laatste drie kilometer in de bus. “Maar voor binnensteden heeft het hopelijk wel effect.” De onenigheid met het ministerie is inmiddels uit de wereld. “We doen weer mee”, zegt Nouwen.

A. Nauta van de gemeente Groningen durft over het verwachte aantal gebruikers van transferium Noorddijk geen uitspraken te doen. De twee Park-en-Pendel-plaatsen, vanwaar bezoekers op zaterdag van en naar het centrum worden gebracht, lopen sinds vorig jaar goed. “Maar dat heeft wel even geduurd. Nu mikken we ook op mensen die in de stad werken. Dat zal ook wel even tijd nodig hebben.”

Automobilisten rijden van het transferium met de reguliere stadsbus in tien minuten naar het centrum. Een retour kost 2,50 gulden, terwijl een gewoon busretour over dezelfde afstand zes strippen (circa 4,50 gulden) kost. Parkeren is gratis. Banenpoolers bewaken de auto's en verzorgen een boodschappendienst voor goederen die de automobilist moeilijk kan meenemen in de bus, zoals een groot televisietoestel.