Geschorste Nuts-directeur stortte zich op marktwerking; Zijderlaan vecht schorsing aan

DEN HAAG, 13 APRIL. Wat de geschorste algemeen directeur van de Haagse zorgverzekeraar Nuts Verzekeringen, registeraccountant drs. D. Zijderlaan, de komende tijd ook nog verweten of wellicht zelfs ten laste zal worden gelegd, in elk geval niet dat hij zich niets heeft aangetrokken van de laatste jaren steeds sterkere roep van de overheid om meer marktwerking in de medische sector.

Als algemeen directeur van Nuts Verzekeringen heeft hij, zo blijkt stukje bij beetje uit de onderzoeken van zowel de Ziekenfondsraad als dat van de raad van commissarissen, de laatste jaren een 'netwerk' opgebouwd van ruim vijftig BV's bedoeld om “een bijdrage te leveren aan een efficiënt werkende gezondheidszorg waarin de verzekerde de juiste zorg op het juiste moment ontvangt”, aldus Zijderlaan in een twee weken geleden geschreven brief aan alle relaties van Nuts Verzekeringen. De activiteiten zouden variëren van het aankopen van twee Haagse rolstoelbedrijven tot betrokkenheid bij een pizzeria. Het ene rolstoelbedrijf heeft “geen commentaar” en de bedrijfsleider van het andere weet van niets. Zijderlaan zelf noemde eerder als activiteiten gericht op meer efficiëncy het oprichten van een datacommunicatiesysteem Haagnet voor hulpverleners, instellingen en verzekeraars, en een geautomatiseerd betalingssysteem DeclaNet waardoor verzekerden zonder nota geneesmiddelen ontvangen omdat de declaratie rechtstreeks van de hulpverlener naar de verzekeraar gaat.

De besloten vennootschappen zijn ondergebracht onder de paraplu van een stichting waarvan het bestuur wordt gevormd door Zijderlaan en zijn directeur drs. S. Ooms. De raad van commissarissen van Nuts Verzekeringen had sinds de oprichting in 1990 geen inzicht in de handelwijze van deze stichting. De weigering om meer openheid van zaken te geven over de activiteiten van de stichting is de belangrijkste reden geweest om Zijderlaan en Ooms te schorsen, aldus W.J. Waal, huisarts in ruste en voorzitter van de raad van commissarissen van Nuts Verzekeringen. “Zijderlaan deed met die stichting heel innoverende dingen. Maar een van de ergernissen binnen de raad van commissarissen is geweest dat wij steeds opnieuw voor voldongen feiten werden gesteld. Het is een doos van Pandora en we weten niet wat er in zit. De stichting moet geopend worden”, zegt Waal.

De betreffende Stichting Regionaal Administratiekantoor voor Zorgverleners (RAKZ) is opgericht in december 1990. De bestuursleden zijn Zijderlaan (voorzitter), Ooms en, sinds februari van dit jaar, Ohra-directeur mr. T.J.M. Roos. Ohra is begin dit jaar met Nuts Verzekeringen gefuseerd. De stichting is destijds opgericht als factormaatschapppij voor het declareren van kosten van Haagse apothekers. Later werd door het administratiekantoor ook voor andere leveranciers de facturen betaald. Dat onder de vlag van het adminstratiekantoor mogelijk ook heel andere activiteiten hebben plaatsgevonden, is voor de woordvoerder van Nuts Verzekeringen nieuw. Volgens de Kamer van Koophandel heeft de stichting onder meer tot doel het oprichten van, het financieren van, het deelnemen in, het besturen van en toezicht houden op ondernemingen en vennootschappen en het verlenen van diensten aan ondernemingen en vennootschappen. Nuts Verzekeringen Groep BV stelt het aantal bestuursleden vast en benoemt en ontslaat deze.

Het is volgens de Ziekenfondsraad niet ongebruikelijk om andere rechtspersonen in te zetten bij uitvoeringsorganen van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Het aantal van ruim vijftig BV's is echter zo groot, dat de Raad nu vermoedt dat deze zijn bedoeld om het zicht op wettelijk niet toegestane activiteiten te vertroebelen.

De belangrijkste daarvan is de vermenging van belangen, dat wil zeggen dat een uitvoeringsorgaan wordt gebruikt voor waar het uitdrukkelijk niet voor is bedoeld, namelijk zoveel mogelijk winst maken. Daarbij zouden gelden die zijn verkregen uit kortingen op leveranties van medische kunst- en hulpmiddelen (die via nacalculaties tot 85 procent volledig worden vergoed door de centrale kas van de AWBZ) kunnen zijn aangewend voor zaken die slechts zijdelings met medische zorg van doen hebben. Het Parool meldde gisteren dat de stichting RAKZ via een ingewikkelde constructie via verschillende BV's de Haagse rolstoelleverancier Van der Smitte per 1 januari heeft overgenomen. Dit zou zijn gebeurd voor twee miljoen gulden. Daarvan zou één miljoen gulden zijn overgemaakt op de privérekening van eigenaar W. van der Smitte als een voorschot op “nog te factureren goederen”. Maar als deze facturen vervolgens bij het onderzoek om welke reden dan ook niet worden overlegd aan de accountantsdienst van de Ziekenfondsraad, zet dat aan het denken. “Dat word je argwanend en ga je denken: wat zit daar achter”, aldus een woordvoerder van de Ziekenfondsraad. De Volkskrant meldde vandaag dat ook rolstoelfirma Harting Bank zou zijn overgenomen. Het personeel wist vanmorgen van niets.

Deelname van een uitvoeringsorgaan van de Ziekenfondswet of van de AWBZ aan een bedrijf dat zorg levert is wettelijk niet toegestaan. “Dan zit je met jezelf te onderhandelen over de prijs van medische zorg en dan kan natuurlijk niet”, aldus een woordvoerder van de Ziekenfondsraad.

In een correspondentie met de Ziekenfondsraad stelt Zijderlaan dat het in de jaren 1992-1994 aan de AWBZ-kas onthouden bedrag niet 1,1 miljoen gulden is zoals de Raad stelt, maar slechts ongeveer een ton. De stichting RAKZ heeft als factormaatschappij een bepaalde percentage van de prijs van de leveranciers ingehouden als prestantie voor gelevrde diensten. “Dit is heel gebruikelijk, zo doen medisch specialisten dat ook”, aldus een woordvoerder van Nuts Verzekeringen.

Het vermoeden van fraude door de Ziekenfondsraad is echter gewekt door het gebrek aan medewerking dat Zijderlaan en Ooms aan de dag legden bij het onderzoek van de accountantsdienst van de Ziekenfondsraad. Zijderlaan schreef de Raad dat door het onderzoek de bedrijfsvoering werd “lamgelegd” door “buitensporige informatievragen” over de schade medische hulpmiddelen over de jaren 1992, 1993 en 1994. De andere directeur Ooms geeft in een brief aan de Ziekenfondsraad als reden voor de aarzeling om aan de eerste sommatie tegemoet te komen dat de door de accountantsdienst van de Ziekenfondsraad gehanteerde controletechniek “ondoelmatig” en “verouderd” overkomt.

Voorafgaande aan de schorsing door de raad van commissarissen heeft de Ziekenfondsraad overwogen Nuts Verzekeringen onder curatele te stellen en een bewindvoerder aan te stellen. Daarvan is het door de benoeming van een voorlopige nieuwe directie en met de aankondiging dat op korte termijn een interim-manager zal worden benoemd, niet meer gekomen. De uitkomsten van het vervolgonderzoek van der Ziekenfondsraad worden volgende week verwacht.

Zijderlaan vecht intussen zijn schorsing aan. Hij is het “ten stelligste oneens” met de schorsing en stelt de commissarissen aansprakelijk “voor de geleden schade aan zijn goede naam”, aldus een verklaring van zijn Haagse advocaat, mr. A.L. Asscher. Zijderlaan heeft “geen onjuiste handelingen” verricht en ziet de uitkomsten van “een eventueel onderzoek van het ministerie van Justitie dan ook met vertrouwen tegemoet”.

De geschorste directeur is sinds 1980 in dienst van Nuts Verzekeringen, toen nog Haaglanden geheten, aanvankelijk als adjunct-directeur, later als directeur van zowel het ziekenfonds als de particuliere zorgverzekeraar. Hij werd in 1992 algemeen-directeur, dat wil zeggen voorzitter van de raad van bestuur als 'primus inter pares'. De aanleiding voor de herschikking in de directie vormde de fusie per 1 januari 1992 met particuliere ziektekostenverzekering van Delta Lloyd.

Bij Nuts Verzekeringen werken ongeveer negenhonderd mensen voor in totaal ruim 600.000 verzekerden. De geschorste Zijderlaan is tevens bestuurslid van de koepelorganisatie van zorgverzekeraars Zorgverzekeraars Nederland en lid van de Ziekenfondsraad.