Cholesterol

Het moge zo zijn dat hersenen sneller lopen op cholesterol (W&O 30 maart), maar het hart houdt eerder op. In deze eeuw, te beginnen in 1910 in Moskou, is ondubbelzinnig vastgesteld dat een hoog cholesterolgehalte een groot risico met zich meebrengt op atheroslerotische hart- en vaatziekte. Het is nu ook ondubbelzinnig bekend dat verlaging van het cholesterolgehalte, door dieet of medicamenten, de kans op hartziekten, zoals het hartinfarct, sterk doet verminderen. De ziektelast en sterftekans neemt daardoor aanzienlijk af.

Enige jaren geleden is een losse wetenschappelijke flodder afgeschoten dat verlaging van het cholesterlgehalte de kans op gewelddadige dood door eigen of andermans hand zou doen toenemen. Dit is waarschijnlijk de achtergrond voor de opmerking: 'Ook bij mensen ging een verlaging van de cholesterolspiegel gepaard met een toename van het aantal zelfmoorden en verkeersongevallen.' Ik wil graag een einde maken aan dit soort opmerkingen, omdat inmiddels meer dan voldoende bewijs is aangevoerd dat deze stelling onzin is en omdat geheel ten onrechte bij patiënten, aan wie op goede gronden is aangeraden maatregelen te nemen hun cholesterolgehalte te verlagen, de suggestie wordt gewekt dat ze met iets gevaarlijks bezig zouden zijn.

In de British Medical Journal is in februari een drietal artikelen gepubliceerd 'the cholesterol papers'. Er wordt een zogenaamde meta-analyse (een samenvattende analyse van alle op dat moment bekende onderzoekingen) gepresenteerd van 28 onderzoeken over cholesterolverlaging waaruit blijkt dat er , hoe dan ook bekeken, géén verhoogd risico is op gewelddadige dood, en ter geruststelling ook niet op enige andere doodsoorzaak.

Op een andere manier is het probleem in Finland onderzocht. Finland was in de jaren zeventig het land met het hoogste cholesterolgehalte en de hoogste sterfte aan hart-ziekten ter wereld. Een nationale campagne heeft daar het cholesterolgehalte van de hele bevolking doen dalen. Daaraan gekoppeld is een spectaculaire daling van de sterfte aan hart- en vaatziekten waargenomen. Dit ging absoluut niet gepaard met een stijging aan dood door gewelddadige of andere oorzaken.

Verder zijn vorig jaar november, zoals ook NRC Handelsblad berichtte, de resultaten van een grote Scandinavische studie naar een cholesterol-verlagend middel (de 4S-studie) bekend geworden. Bij patiënten die reeds een infarct gehad hadden, ging sterke cholesteroldaling gepaard met reductie in hart-vaat ziekten en zelfs met een reductie van totale mortaliteit. Alweer geen toename in zelfmoord of verkeersongevallen.

Tenslotte ziet men bij langdurig vervolg (¢4 40 jaar) van gehele groepen, bijvoorbeeld studenten van een Amerikaanse universiteit, de langste overleving in de groep die oorspronkelijk het laagste cholesterolgehalte had. Geen oversterfte in deze groep aan moord of zelfmoord.

Al deze gedegen onderzoeken en publicaties geven aan dat een laag cholesterolgehalte of een verlaging van het cholesterolgehalte gepaard gaat met een lagere sterfte op langere termijn en een verminderde kans op hart en vaatziekte zonder toename van de kans op andere aandoeningen.

En al deze onderzoeken ondersteunen het beleid om het cholesterolgehalte te verlagen ter vermindering van het risico op hartinfarcten.