China: opvolging Deng is geregeld

ROTTERDAM, 13 APRIL. De opvolging van Deng Xioaping, de Chinese opperste leider in ruste, is geregeld. Dat blijkt uit opmerkingen van premier Li Peng gisteren tijdens een conferentie van de krant International Herald Tribune in Peking.

In het verslag dat de krant vandaag van de bijeenkomst publiceert zegt Li: “De overdracht van het politieke leiderschap is inmiddels voltooid.” Hij noemt president en partijleider Jiang Zemin (68) als de nieuwe sterke man. Niet eerder liet een Chinese leider zich zo duidelijk uit over de huidige machtsstructuur in de Volksrepubliek.

Li Peng spreekt van de “derde generatie” die nu aan de macht is gekomen na Mao Zedong en Deng Xiaoping. De 90-jarige Deng vervult sinds 1989 geen openbaar ambt meer, maar in de coulissen bleef hij wel de belangrijkste leider. Deng is volgens onbevestigde maar hardnekkige geruchten gekluisterd aan zijn ziekbed en op sterven na dood.

Li Pengs uitspraken houden mogelijk verband met de dood eerder deze week van de 89-jarige Chen Yun, een communist van het eerste uur en een tegenstander van vergaande economische hervormingen en als zodanig de tegenpool van Deng Xiaoping. Li lijkt te willen verzekeren dat er geen sprake is van een machtsstrijd tussen conservatieven en hervormers. Vooral buitenlandse investeerders zijn bang dat de twee kampen de messen slijpen en elkaar na de dood van Deng zullen bevechten. Maar Li Peng zei gisteren voor een gehoor van Westerse zakenlieden en politici: “Welke verandering er ook moge plaatshebben, ik verzeker u dat de politieke stabiliteit behouden blijft.”

De Chinese communistische partij zocht al jaren naar een geschikte opvolger voor Deng. Zijn eigen favoriet was de zeer hervormingsgezinde Zhao Ziyang, die tot 1989 partijleider was, maar zich in dat jaar vergaloppeerde (ook in de ogen van Deng) door de democratische studentenbeweging te sympathiek te bejegenen. Na de val van Zhao had Deng geen andere keus dan de kleurloze ingenieur Jiang Zemin naar voren te halen. Jiang werd partijleider (1989) en later tevens president (1993).