Prioriteitennota Van Aartsen wordt verdeeld ontvangen; Landbouw vreest concurrentie

DEN HAAG, 12 APRIL. De federatie van land- en tuinbouworganisaties LTO is bang dat de bezuinigingen op de subsidies, die minister Van Aartsen (landbouw, natuurbeheer en visserij) wil doorvoeren, ten koste gaan van de concurrentiepositie van de Nederlandse land- en tuinbouw.

LTO-voorzitter G. Doornbos zegt dat in een reactie op de gisteren gepresenteerde nota 'Dynamiek en Vernieuwing', waarin Van Aartsen de richting aangeeft voor het beleid in de komende jaren. De bezuinigingen van in totaal 190 miljoen gulden tot en met 1998 “ondergraven voor een groot deel de wensen voor een grotere concurrentiekracht”, aldus Doornbos. “Ik ben des te bezorgder, omdat de overheden van belangrijke concurrentielanden als Frankrijk en Spanje in de land- en tuinbouw blijven investeren”. Overigens treft een groot deel van de bezuinigingen het ministerie. Daar verdwijnen de komende jaren bijna zevenhonderd banen.

Van Aartsen wil vernieuwing in de agrarische sector stimuleren; innovatie is volgens hem de enige manier om de internationale concurrentie het hoofd te bieden. Voor vernieuwende initiatieven stelt hij honderd miljoen gulden beschikbaar, mogelijk aangevuld met Europees geld. Voor zover ze dat nog niet doen, moeten agrariërs meer op eigen benen leren staan, vindt de minister. De VVD-minister wil ook af van het grote aantal regels waar agrariërs mee worden geconfronteerd. In dat verband sprak hij gisteren van “de dekolonisatie van de boer”. Met minister Zalm (financiën) wil Van Aartsen de komende weken onderzoeken wat het Nederland kost om het Europese landbouwbeleid te 'renationaliseren'. Dat zou betekenen dat de Nederlandse overheid voortaan de inkomenssteun voor melkveehouders en akkerbouwers betaalt. Nu gebeurt dat vanuit Brussel.

Van Aartsen legt een duidelijk verband tussen de landbouw en de natuur. Vooral boeren die zich inspannen voor landschapsonderhoud en natuurontwikkeling zullen financieel worden beloond. Natuur en Milieu, Natuurmonumenten en de Unie van Provinciale Landschappen bestempelden de prioriteitennota van Van Aartsen als 'verfrissend' en 'evenwichtig'. Volgens Natuur en Milieu wordt “het platteland eindelijk niet meer alleen door een landbouwbril bekeken”. Voor de uitvoering van het vernieuwingsproces zijn volgens Natuur en Milieu jaarlijks wel enkele honderden miljoenen guldens extra nodig. Daarmee moet het Natuurbeleidsplan versneld worden uitgevoerd en moeten maatregelen worden gefinancierd op het gebied van onder meer biologische landbouw, leefbaarheid, 'warme' sanering van de veehouderij en het vergroten van de werkgelegenheid.

De coalitiepartners PvdA, VVD en D66 reageren overwegend positief op de nota. Het stuk rekent volgens het Tweede-Kamerlid Ter Veer (D66) af met het verleden en maakt ernst met de modernisering van de landbouw. Het CDA - tot vorig jaar steevast leverancier van ministers van landbouw - heeft geen goed woord over voor de prioriteitennota. Het Tweede-Kamerlid Van der Linden (CDA) vindt het stuk 'visieloos' en noemt de Europese ideeën van Van Aartsen 'onaanvaardbaar'. De nota is volgens hem niet meer dan “een verkapte bezuinigingsoperatie”.