Portugal hindert reizen Indonesiërs

JAKARTA, 12 APRIL. Reizen van Indonesische burgers naar een van de Europese 'Schengenlanden', waaronder Nederland, worden ernstig bemoeilijkt doordat Portugal Indonesische visumaanvragen afwijst. Portugal heeft dit recht op grond van het verdrag van Schengen.

De afwijzing leidt tot vertraging van minstens een week omdat de betrokken ambassade pas na de afwerking van de nieuwe 'Schengen-procedure' een ouderwets nationaal of Benelux-visum kan uitschrijven. Tot voor kort kregen Indonesische staatsburgers binnen 24 uur een toeristenvisum voor de Benelux.

De Portugese terughoudendheid jegens Indonesisch bezoek houdt verband met bezwaren tegen de inlijving door Jakarta van Oost-Timor in 1975 nadat deze voormalige kolonie door Portugal overhaast werd ontruimd. In het verdrag van Schengen, dat eind vorige maand van kracht werd, zijn de binnengrenzen tussen de zeven lidstaten (Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk, Duitsland, Spanje en Portugal) opgeheven. Op grond van het verdrag heeft iedere lidstaat het recht een veto uit te spreken tegen visumverlening door een van de andere lidstaten.

De Nederlandse diplomaten in Jakarta hebben alle begrip voor de ergernis van hun Indonesische klanten. Nederland is met 35.000 visumaanvragen per jaar de topbestemming van Indonesische Europareizigers.

De consulaatsmedewerkers ervaren de wrevel aan den lijve. Gevolmachtigd minister en consul-generaal Dick C.B. den Haas: “Het is een zinloze omweg, je houdt mensen onnodig aan het lijntje en het komt de verhoudingen niet ten goede.”

De groep van diplomaten uit de Schengen-landen in Jakarta, onder voorzitterschap van de Belgische ambassadeur, noemde voor de invoering de nieuwe instructies al “onhaalbaar, onethisch en inefficiënt”, omdat van tevoren vaststaat dat de meeste aanvragen in Lissabon zouden worden afgewezen.

Over de kwestie is bij de voorbereiding van het Schengen-verdrag lang vergaderd tussen de lidstaten. Portugal gaf te verstaan dat het de meeste aanvragen zou afwijzen, waarop Nederland voorstelde een visum voor het hele Schengen-gebied minus Portugal af te geven: een 'visum-minus'. Dit voorstel leek aanvankelijk aanvaardbaar voor Portugal, maar werd getorpedeerd door met name de Fransen en de Duitsers, die niet bereid waren de gezamenlijkheid op te offeren, zoals Nederland suggereerde. Toen werd besloten tot een onverkorte doorvoering van Schengen, zonder uitzonderingen, in de hoop dat de Portugezen het spel zouden meespelen en niet zouden gaan dwarsliggen.