Fraaie, opgaande winstcurves lokken beleggers naar Vendex Internationaal

AMSTERDAM, 12 APRIL. Zonder een spectaculaire krach, staat familiebedrijf Vendex Internationaal over twee maanden op de Amsterdamse beurs. En dus lokt Vendex (78.500 werknemers) nieuwe beleggers. De winst toont een mooie opgaande curve, het dividend voor aandeelhouders gaat alvast omhoog (met 27,50 naar 160 gulden), de winstverwachting is getemperd maar kan straks overtroffen worden en het reclamebudget wordt opgeschroefd om het goede nieuws te verkondigen.

“De naamsbekendheid van Vendex is bijzonder groot”, zei voorzitter mr. J. Hessels gistermorgen. “Iedereen weet ook dat V&D erbij hoort. Wat er verder onder die lading vaart, dat weet vrijwel niemand”.

Vandaar de pagina-grote krantenadvertenties om het beleggende publiek voor te bereiden op de beursintroductie van de aandelen Vendex. Met de beursgang is een bedrag gemoeid van ergens tussen de één en twee miljard gulden, zegt Hessels, maar het is nog gissen naar de preciese omvang van de emissie en de prijs van de aandelen. Wel staat vast dat het geen volkskapitalisme wordt, zoals vorig jaar bij KPN de bedoeling was.

Hessels kon over het per 31 januari afgesloten boekjaar een 56 procent hogere netto winst van 385 miljoen gulden laten zien. Het bedrijfsresultaat - de basiswinst van het concern zonder rentelasten en boekwinsten op verkocht 'tafelzilver' en afwaarderingen van probleemdochters - groeit minder spectaculair: met zestien procent naar 343 miljoen gulden. Dat is niet bijzonder, Vendex werkt in veel rijpe, volwassen markten zonder hoge groeikansen.

Vendex heeft de afgelopen jaren het geluk gehad dat er nog een schatkamer was met flonkerende parels die verkocht konden worden. Zo leverde de verkoop van de bulk van de aandelen van een Amerikaanse boekhandelsketen vorig jaar nog 200 miljoen gulden op.

Vroom & Dreesmann droeg vorig jaar voor 86 miljoen gulden bij aan de winst voor rente en belastingen van 343 miljoen gulden. De warenhuizen, meer dan een decennium Vendex' zorgenkind, klimmen uit het dal. Zij maken sinds twee jaar weer winst, al is hun bijdrage aan het Vendex-resultaat geflatteerd door boekwinsten op verkocht vastgoed. De warenhuizen zijn er nog niet, zo gaf verantwoordelijk hoofddirecteur drs. P. Hamming aan. Hij wil de produktiviteit per vierkante meter vloeroppervlakte opvoeren en het aandeel van de loonkosten in de omzet verder omlaag brengen naar het Europees gemiddelde bij warenhuizen. Een paar jaar geleden lagen de loonkosten op 29 procent van de omzet, nu is het 25,8 procent. Het target is nog 2 à 3 procentpunten lager, stelt Hamming.

De warenhuizen zijn - zeker gezien de grote kapitalen die vastliggen in de gebouwen en voorraden - niet de belangrijkste winstmaker van Vendex. Die eer is weggelegd voor de dienstengroep, die in Nederland, België en Frankrijk uitzendbureaus en schoonmaakbedrijven heeft. Inmiddels zijn de schoonmaakbedrijven ook in Spanje begonnen. Dit cluster van diensten profiteerde van het economisch herstel, waarin werkgevers eerst hun personeelsbestand tijdelijk uitbreiden in afwachting van blijvende economische groei. De dienstverleners verdienden (op 2,8 miljard omzet) 78 miljoen gulden voor belasting, 16 procent meer dan in het vorige boekjaar.

De twee andere peilers van Vendex zijn de supermarkten (Edah, Konmar) en de speciaalzaken (Kien, Kijkshop, Hunkemöller). De supermarkten maakten wel negen procent meer omzet (van 4,3 miljard), maar kampen met een stagnerende bijdrage (van 103 miljoen gulden) aan de winst voor belastingen. De speciaalzaken werden getroffen door de hete zomer en hadden bij een stabiele omzet van 1,5 miljard een veertien procent lagere winstbijdrage van 69 miljoen gulden.

Het lopende boekjaar zal grotendeels een herhaling zijn van vorig jaar. De belangrijkste economieën groeien en daarvan plukt vooral de dienstengroep de vruchten. De binnenlandse bestedingen groeien weinig, de consument aarzelt en vertoont een grillig koopgedrag.

De belangrijkste zekerheid voor aspirant beleggers is dat Vendex zelf drastisch orde op zaken heeft gesteld. Hessels liet gisteren een plaatje zien waaruit blijkt dat tijdens zijn vijfjarig stuurmansschap de kasstroom uit bedrijfsactiviteiten is verdubbeld tot 741 miljoen gulden en de netto rentedragende schuld met tweederde is gedaald tot 803 miljoen gulden. In Nederland betaalt Vendex als compensatie voor oude fiscale verliezen nauwelijks vennootschapsbelasting.

Vendex heeft zichzelf de vrijheid teruggegeven om te ondernemen, maar dat zal niet meer groots en meeslepend zijn als onder leiding van de stamvader van het concern, dr. A. Dreesmann. Hessels:“De expansie zal stap voor stap gebeuren en ook niet te ver van huis.” Er moet gewoon beter op de winkel worden gepast. De posities van de huidige vestigingen en activiteiten versterken (door kleine overnamen) en meer marge persen uit minder vierkante meters, luidt het devies.

Daarbij helpt de gedaalde dollarkoers een handje. Doordat de inkoopprijzen van een deel van het assortiment in lagere dollars worden afgerekend, kan Vendex kiezen: zelf de extra marge nemen (bij gelijke verkoopprijzen) of de lagere dollarkoers doorgeven aan klanten en marktaandeel winnen. De keuze die lokale managers maken zal Hessels om het even zijn. Als het maar resulaat oplevert.