VNU: commerciële TV eerste jaren geen vetpot

HAARLEM, 11 APRIL. De commerciële televisie zal de komende jaren geen vetpot worden. De Haarlemse uitgever VNU - deelnemer in het Luxemburgse RTL 4/5 en in de Vlaamse zender VTM - verwacht de eerstkomende jaren teruglopende resultaten in een van de snelst bewegende markten, waarop ze actief is. In 1994 zakte het resultaat uit TV-exploitatie al van 59 naar 57 miljoen gulden.

Bestuursvoorzitter drs J. Brentjens, die gisteren een toelichting gaf bij het jaarverslag van VNU, maakt zich allesbehalve zorgen over de komende magere jaren. Er zijn nu eenmaal hoge aanloopkosten verbonden aan commerciële televisie. VNU heeft dat ook afgelopen jaar gemerkt met het opzetten van een tweede net in Vlaanderen (VNU bezit 44 procent van VTM) en de start van RTL 5 dat toch al in korte tijd het marktaandeel zag stijgen van 2 procent naar bijna 10 procent. Maar Brentjens weet dat er in de nabije toekomst een nog hardere concurrentieslag moet worden gevoerd om de kijker en de adverteerder.

De krachten van het uit het publieke bestel vertrekkende Veronica, producent Endemol en RTL (waarin behalve VNU met 38 procent ook het Luxemburgse CLT participeert) worden vanaf 1 september gebundeld in de Holland Media Groep (HMG) die drie televisiezenders gaat exploiteren. Maar ook andere commerciële initiatieven (Arcade, SBS en Euro-7) staan te trappelen om te beginnen. Bovendien houdt VNU er rekening mee dat de publieke omroep zich na het verlies van Veronica zal hergroeperen en beter gaat samenwerken.

Brentjens houdt zijn ambities daarom uiterst bescheiden, “realistisch” zoals hij hetzelf noemt. Nu vloeit de helft van de Nederlandse TV-reclamegelden naar RTL 4 en 5. Ondanks de komst van het veelbekeken Veronica in de RTL-familie, is Brentjens al tevreden met het in stand houden van die 50 procent. Qua kijkcijfers wil VNU wel een tikkeltje meer. Waar nu zo'n 33 procent van de Nederlandse kijker op RTL afstemt, moet dat opgetrokken worden naar 40 procent.

Gisteren werd nog eens extra duidelijk hoe sterk RTL met VNU in haar kielzog gestaan heeft in de onderhandelingen over de oprichting van de Holland Media Groep. De combinatie van Veronica en Endemol betaalt RTL een nog niet eerder bekend gemaakt bedrag van 75 miljoen gulden voor de overeenkomst. Dat komt nog eens bovenop de reeds bekende afspraken die de 'commerciëlen' tijdens het loven en bieden hadden binnengehaald. Zo was al bekend dat RTL een groter belang krijgt in de gezamenlijke onderneming (51 procent tegen 49 procent voor Veronica/Endemol), dat het Luxemburgse bedrijf ook nog eens een 20 procent participatie verwerft in het lucratieve omroepblad van Veronica en 25 procent van de aandelen in producent Endemol. Vooral met zijn (indirecte) participatie in Endemol toonde Brentjens zich gisteren na afloop van de persconferentie in zijn nopjes. Voor de onderhandelaars van Veronica/Endemol stond daar ogenschijnlijk enkel enkel het belang van 50 procent in advertentiebedrijf IP Nederland dat RTL in de gezamenlijke onderneming heeft gebracht tegenover. Zelfs de aanvankelijk geplande tweede zender van Veronica heeft de tekentafel nooit verlaten. De in eerste instantie geheim gehouden extra betaling van 75 miljoen gulden moest VNU met het oog op de jaarverslaggeving nu wel melden. De beursautoriteiten mogen zich echter afvragen of een beursfonds dergelijke transacties niet onmiddellijk openbaar moet maken.

Brentjens denkt dat VNU de magere jaren voor de commerciële televisie zonder veel problemen door te komen omdat er voldoende vet op het bod zit. Gisteren schermde hij met de hoge marge die de afgelopen jaren op de omzet is behaald. Die marge (bedrijfsresultaat gedeeld door de omzet) kwam in 1994 uit op 17 procent, veel hoger dan de 10 procent marge voor het concern als geheel. Een gemiddelde dat wel weer veel lager ligt dan uitgevers als Wolters Kluwer en Elsevier die zich nadrukkelijker op de lucratieve markten voor professionele uitgaven bewegen.

Maar ook VNU kijkt naar die meert winstgevende professionele markt. Vorig jaar heeft het concern voor een bedrag van 1 miljard gulden bedrijven overgenomen. Vooral in de Verenigde Staten zijn de activiteiten uitgebreid en is “een volwaardige winstbron” ontstaan. Bijna een kwart van de omzet komt van de andere kant van de Oceaan. In 1995 verwacht VNU pas op de plaats te maken en aanzienlijk minder uit te geven aan overnamen.

Ook in haar traditionele activiteiten liet VNU in 1994 groei zien. Het resultaat van de publiekstijdschriften - nog steeds de belangrijkste winstbron - steeg van 150 miljoen gulden tot 165 miljoen. VNU is in Nederland de dominante partij in de tijdschriftensector met bladen als Libelle, Margriet, Story en Panorama. De uitgever heeft ook een belangrijke greep op de omroepbladen. Afgelopen jaar werd de ditributie en advertentieverkoop voor de bladen van NCRV, Avro en KRO binnengehaald.

Brentjens liet gisteren weten dat in de eerste drie maanden van dit jaar een stijging van de resultaten van VNU te zien zijn geweest. De uitgever verwacht ook voor heel 1995 een hogere netto winst dan de 206 miljoen gulden die afgelopen jaar werd verdiend.