VN: Irak zwijgt over biologisch wapenmateriaal

NEW YORK/ BAGDAD, 11 APRIL. De Speciale Commissie van de Verenigde Naties heeft gisteren de Iraakse hoop op snelle versoepeling van het handelsembargo de bodem ingeslagen met de mededeling dat Irak materiaal voor een biologisch-wapenprogramma verborgen houdt.

In een rapport dat gisteren werd voorgelegd aan de Veiligheidsraad van de VN meldt Rolf Ekeus, de voorzitter van de Speciale Commissie, dat er een “groot gevaar” bestaat dat dit materiaal “is aangeschaft en gebruikt voor een verboden doel: de verwerving van biologische wapens”. Ekeus heeft in februari meegedeeld dat Irak geen verklaring had gegeven voor de import in 1988-89 van 20 tot 30 ton 'complexe kweekmedia' die zouden kunnen worden gebruikt om bacteriën te produceren voor biologische wapens. In de tussentijd is van officiële Iraakse zijde verdere informatie hierover beloofd, maar niet verschaft. Wel heeft Bagdad keer op keer ontkend biologische wapens te ontwikkelen.

Tegelijkertijd complimenteert Ekeus Irak met zijn medewerking aan de installatie van een controlemechanisme voor zijn verdere wapenprogramma's. Ook toonde hij zich redelijk zeker Iraks programma's voor chemische wapens en ballistische raketten te hebben ontmanteld. Maar tenzij Irak volledige opheldering geeft over de biologische materialen, is het onmogelijk “met vertrouwen te zeggen” dat het controlesysteem waterdicht is.

Het in Wenen gevestigde Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA), dat op de ontmanteling van het Iraakse nucleaire-wapenprogramma toeziet, zal op korte termijn een afzonderlijk rapport uitbrengen. Het IAEA heeft zich tot dusverre zeker getoond alle onderdelen van dit programma te hebben vernietigd. De Britse Sunday Times heeft vorige week echter gemeld documenten te hebben ontvangen van een inmiddels kennelijk verdwenen Iraakse kerngeleerde, die zouden wijzen op geheime inspanningen van Irak een nieuw atoomprogramma op te zetten. De Amerikaanse VN-ambassadeur, Madeleine Albright, zei vrijdag nog dat Irak binnen vijf tot zeven jaar over een atoombom zou kunnen beschikken.

De VS voeren samen met Groot-Brittannië een felle campagne om het sanctieregime tegen Irak in stand te houden. Het rapport van Ekeus, dat morgen in de Veiligheidsraad wordt besproken, vormt daarbij nu een steun in de rug. Volgens resolutie 687 van de Veiligheidsraad moet het verbod op Iraakse olie-export worden opgeheven zodra de Speciale Commissie van mening is dat Irak niet meer over massavernietigingswapens beschikt en lange-termijncontrole is geïnstalleerd. Frankrijk, Rusland en China willen dat Irak dan inderdaad weer olie mag gaan exporteren; de VS en Engeland daarentegen vinden dat Irak eerst ook aan andere resoluties van de Veiligheidsraad moet voldoen. Om verwijten te neutraliseren dat alleen de Iraakse burgerbevolking daarvan het slachtoffer wordt, willen deze landen Irak aanbieden dat het voor een beperkt bedrag olie mag exporteren om levensmiddelen en medicijnen te kunnen aanschaffen. (Reuter, AP, AFP)