Tientallen deskundigen uit Terneuzen stellen orde op zaken; Dow 'erft' Oostduitse boedel

ROTTERDAM, 11 APRIL. De vestiging van de Amerikaanse multinational Dow Chemical Company in Terneuzen zal enkele tientallen deskundigen leveren aan drie chemische bedrijven in het voormalige Oost-Duitsland, die door Dow zijn overgenomen. Het gaat om personeel dat de fabrieken zal 're-engeneeren' op het gebied van management, informatica en logistiek. Door hun vertrek ontstaan er in Terneuzen nieuwe arbeidsplaatsen.

Eind vorige week maakte Dow bekend dat het een overeenkomst had getekend met het Bundesamt Für Vereinigungsbedingte Sonderaufgaben (BVS) - de opvolger van de Treuhandanstalt - voor de privatisering van drie chemische staatsbedrijven. Het gaat om een stoomkraakinstallatie van de Sächische Olefinwerke GmbH in Böhlen, elektro-chemische produktiefaciliteiten en fabrieken voor de produktie van van afgeleide stoffen van Buna GmbH in Schkopau en polyolefinfabrieken voor grondstoffen voor plastic van Leuna-Polyolefine GmbH in Merseburg.

De overeenkomst moet nog formeel worden goedgekeurd door de raad van commissarissen van Dow, het Duitse ministerie van financiën en door de Europese Commissie, die toeziet op de totstandkoming van grote fusies.

Dow krijgt een meerderheidsbelang van tachtig procent in de drie bedrijven, die als één onderneming en rechtspersoon - BSL Olefinverbund GmbH - zullen werken. BVS zal gedurende de reorganisatieperiode voor twintig procent in de onderneming blijven deelnemen.

De drie fabrieken liggen op ongeveer een uur afstand van elkaar verwijderd. De eerste taak voor Dow is dan ook via een nieuwe infrastructuur één complex van de locaties te gaan maken, hetzij door een wegennet, een spoorverbinding of door een net van pijpleidingen. Dow wil op de complexen bovendien verschillende nieuwe fabrieken gaan bouwen, die allemaal halffabrikaten gaan maken voor plastic produkten. De plannen omvatten bovendien installaties voor recycling van plastic en modernisering van de bestaande chloorfabriek. De totale reorganisatie zal volgens de planning rond de eeuwwisseling zijn voltooid. Met die investeringen is volgens Elmar Deutsch, vice-president van Dow Europa, ongeveer vierenhalf miljard D-mark gemoeid op een termijn van tien tot vijftien jaar. De eerstkomende vier jaar zullen de investeringen rond drie miljard D-mark vergen.

Hoewel de partijen hebben besloten geen nadere gegevens over de transactie naar buiten te brengen, is duidelijk dat Dow de fabrieken gratis heeft gekregen.

Pag.18: Fabriek van Dow levert 2000 banen op

Dat wil zeggen gratis in ruil voor de beschikbaarstelling van nieuwe technologie, know-how, management, milieu-experts, Dow's marketing-netwerk, het voorzien in de kosten van de bouw en de toezegging de komende tien tot vijftien jaar 4,5 miljard in het nieuwe bedrijf te investeren, waarvan drie in de komende drie jaar. Dow's president-directeur Frank Popoff liet vorige maand op een persconferentie al weten dat zijn bedrijf de fabrieken “feitelijk voor niets” kon overnemen, in ruil voor investeringen. Een woordvoerder van Dow wijst er op dat er aan de transactie niettemin behoorlijke risico's voor Dow verbonden zijn. Begin deze maand is er al een ploeg deskundigen naar de Duitse fabrieken gestuurd.

In tegenstelling tot eerdere berichten is de Russische leverancier van olie en gas - Gazprom - niet bij de transactie betrokken, maar Dow heeft wel laten weten eventueel belangstelling te hebben in toekomstige samenwerking met Gazprom.

Dow is vooral geïnteresseerd in de drie voormalige Oostduitse fabrieken om zo toegang te krijgen tot Centraal- en Oosteuropese markten. Bovendien lenen de vestigingen zich goed voor aanpassing aan de technologie van het Amerikaanse concern. “Natuurlijk is het bedrijf verouderd op het gebied van management, informatie-systemen en marketing, maar de daar werkzame chemici hebben een uitstekende opleiding genoten. Daar hoeft niets aan bijgespijkerd te worden”, aldus een woordvoerder van Dow in Terneuzen.

De overname van Dow in het voormalige Oost-Duitsland biedt de onderneming de mogelijkheid te 'globaliseren', zonder op een nieuwe lokatie van de grond af te hoeven beginnen. “Door onze technologie eenvoudig toe te voegen aan de bestaande capaciteiten krijgen we in dit deel van Europa snel een forse voorsprong op onze directe concurrenten”, aldus vice-president Elmer Deutsch van Dow Europa.

Een nadeel van de vestigingen is dat ze er landinwaarts liggen en het dus moeilijk is de bulk en halffabrikaten naar zeehavens te vervoeren. “In de nabije toekomst zal er dus een transport moeten komen via pijplijnen naar Rostock. Daarnaast zullen we voor het bedienen van de Centraaleuropese markten moeten investeren in een beter wegen- en spoorwegnet”, zegt Deutsch.

Niet bekend

Dow gaat er vanuit dat het nieuwe bedrijf in het jaar 2000 werk biedt aan 2.200 mensen. Maar dat aantal kan variëren naar gelang het aantal produkten dat op deze lokaties wordt gemaakt. De kosten zullen zodanig omlaag worden gebracht dat het bedrijf de concurrentie met andere producenten aankan. De aanpassing van de nieuwe fabrieken zal de komende vijf jaar in elk geval zoveel werk bieden, dat in die periode geen arbeidsplaatsen verloren zullen gaan. Dow wijst er echter op, dat het aantal arbeidsplaatsen bij vergelijkbare grote chemische bedrijven voor de directe omgeving altijd met een factor vier kan worden vermenigvuldigd.

Vooralsnog wil Dow blijven zorgen voor de traditioneel Oostduitse secundaire arbeidsvoorzieningen als de levering van drinkwater, volkshuisvesting en gezondheidszorg. Het bedrijf gaat er wel van uit dat ook die zaken op afzienbare termijn zullen worden geprivatiseerd.