Indonesië: strijd in Irian Jaya tussen leger en Papoea's

JAKARTA, 11 APRIL. Het Indonesische leger heeft gisteren bevestigd dat er de laatste zes maanden in de provincie Irian Jaya doden zijn gevallen bij botsingen tussen militairen en opstandelingen van de Organisatie Vrij Papua (OPM). Generaal Soeyono, chef algemene zaken van de strijdkrachten, sprak van twee slachtoffers, een OPM-er en een soldaat. Een recent rapport van een Australische hulporganisatie rept van 37 doden.

De Australian Council for Overseas Aid (ACFOA), die zijn hoofdkwartier heeft in Canberra, publiceerde dezer dagen een rapport met, zo zegt de organisatie, ooggetuigeverslagen van hard militair optreden tegen leden van het Amungme-volk. De Amungme bewonen de zuidelijke hellingen van het Centrale Bergland, in de buurt van de Carstensz-piek, de hoogste top van Indonesië.

Op de naburige Grasberg wordt sinds 1967 koper en goud gewonnen door de PT Freeport Indonesia, een dochter van de Amerikaanse firma Freeport McMoran. Voor dit project, één van de grootse mijnbouwoperaties ter wereld, hebben de laatste decennia grote groepen Amungme hun woongebieden moeten ontruimen.

Onvrede over de activiteiten van Freeport vormt al jaren een voedingsbodem voor het verzet van de OPM, die ijvert voor een onafhankelijk 'West-Papua'. Sinds 1 juli vorig jaar, de datum die de OPM beschouwt als Onafhankelijkheidsdag, zijn in de omgeving van de Freeport-mijn op verschillende plaatsen OPM-vlaggen gehesen, de laatste keer op 25 december, vlakbij Tembagapura (Koperstad), een mijnnederzetting op tweeëneenhalfduizend meter hoogte.

Volgens ACFOA is die vreedzame bijeenkomst door militairen en veiligheidspersoneel van Freeport uit elkaar geschoten en zijn er sindsdien razzia's gehouden in omliggende Amungme-dorpen. Bij elkaar zouden er zo'n 37 Irianezen bij deze acties zijn omgekomen, 22 burgers en 15 OPM-ers, en zouden gevangen genomen dorpsbewoners door hun militaire ondervragers zijn gemarteld. Generaal Soeyono zei gisteren “geen rapporten te hebben ontvangen over zulke grote aantallen slachtoffers”. Bij de botsing zouden beide partijen, de OPM en het leger, één man hebben verloren.

In Tsinga, een Amungme-dorp middenin het oerwoud, op zestig kilometer ten oosten van Tembagapura, zou het leger de huizen met de grond gelijk hebben gemaakt en zouden de bewoners het bos zijn ingevlucht. Alleen de school, die ooit door Freeport is gebouwd, zou nog overeind staan. Volgens een kerkelijke bron is die al enige maanden geleden overgenomen door het leger.

Een medewerker van Freeport in de provinciehoofdstad Jayapura bevestigt dat OPM-ers vlaggen hebben gehesen, dat het leger daarop mensen heeft gearresteerd en dat daarbij 'harde' methoden zijn gebruikt, maar zegt niets te weten van dodelijke slachtoffers. Freeport-personeel zou bovendien niet over wapens beschikken.