Claes gaat met vakantie, druk om af te treden steeds groter

BRUSSEL/ROTTERDAM, 11 APRIL. De door de Agusta-affaire in opspraak geraakte secretaris-generaal van de NAVO, Willy Claes, wordt door de NAVO-lidstaten steeds sterker onder druk gezet om af te treden. Claes is gisteren voor twee weken vertrokken met vakantie, een reis die volgens een NAVO-woordvoerder “niets met de Agusta-affaire heeft te maken” en “al lang stond gepland”. Ten tijde van de aankoop van 46 Agusta-helikopters door de Belgische regering, waarvoor het Italiaanse concern smeergeld betaalde aan de socialistische partij, was Claes minister van economische zaken.

Claes heeft vorige week nog nadrukkelijk tegenover journalisten verklaard dat hij onschuldig is en niet van plan is om af te treden. Maar politici in sommige NAVO-lidstaten hebben gezegd dat een secretaris-generaal die al te lang onderwerp blijft van een justitiëel onderzoek als leider van het bondgenootschap niet is te handhaven.

De Nederlandse minister van buitenlandse zaken, Hans Van Mierlo, zei gisteren na een bijeenkomst met de EU-ministers van buitenlandse zaken in Luxemburg, dat er snel duidelijkheid moet komen over de mogelijke betrokkenheid van Claes bij het Belgische omkoopschandaal. Na de huiszoeking bij Claes meent Van Mierlo dat “een periode is ingeluid die niet te lang kan duren”.

Volgens Van Mierlo hebben de huiszoekingen en de daarmee gepaard gaande publieke belangstelling “de kwetsbaarheid van de positie van Claes” vergroot en moet zo snel mogelijk een eind komen aan de onzekerheid. Hoe snel dat moet zijn, wilde de bewindsman niet zeggen. Volgens Van Mierlo blijft het Nederlandse standpunt dat Claes onschuldig is tot het tegendeel is bewezen ongewijzigd, maar hij voegde daaraan toe dat er spoedig opheldering moet komen.

Een NAVO-functionaris zegt vandaag in de International Herald Tribune dat Claes tot dusver voldoende zelfvertrouwen lijkt te hebben om zijn onschuld vol te houden maar dat “natuurlijk niet alle feiten bekend zijn” en dat Claes “mogelijk zal bezwijken onder de aanhoudende druk van de media”.

De Duitse vooraanstaande CDU-parlementariër, Karl Lamers, zei afgelopen weekeinde in de Duitse krant Welt am Sontag dat als het Belgische justitiële onderzoek “niet tot een onmiddellijke, positieve conclusie leidt”, Claes moet aftreden. Lamers meent dat “het respect” voor het ambt van secretaris-generaal van de NAVO door de onzekerheid over Claes' rol in het corruptieschandaal wordt aangetast. De uitspraken van Lamers geven over het algemeen het standpunt weer van de Duitse bondskanselier Kohl. Eerder bracht Lamers het idee voor versnelde Europese integratie in een 'harde kern' van een beperkt aantal EU-landen naar buiten, dat ook als een idee van Kohl wordt beschouwd.

In Luxemburg werd formeel niet over de positie van Claes gesproken, maar in de marge zei de Duitse minister van buitenlandse zaken, Klaus Kinkel (FDP) dat Duitsland nog steeds achter Claes staat. “Als collega heb ik hem altijd gerespecteerd, Duitsland heeft hem mede gekozen tot secretaris-generaal en Claes moet aanblijven tot het bewijs van zijn betrokkenheid is geleverd”, aldus Kinkel.

De Franse minister van buitenlandse zaken, Alain Juppé, wees in Luxemburg een verzoek af om tijdens een persconferentie zijn visie te geven op de positie van Claes.

De VS hebben Claes steeds publiekelijk gesteund. Eind februari zei de Amerikaanse vice-president, Al Gore, na een onderhoud op het NAVO-hoofdkwartier dat zijn land “het volste vertrouwen” had in Claes en dat hij hem dankbaar was voor zijn “krachtige en uitstekende leiderschap” van de NAVO.

De Belgische kranten schrijven al weken dat Claes moet aftreden. In Britse kranten werd al driftig gespeculeerd over mogelijke opvolgers voor Claes. De Nederlandse minister van defensie, Joris Voorhoeve, was de eerste minister die aandrong op het aftreden van Claes. Hij zei begin maart voor de radio dat Claes moest opstappen als hij niet snel zijn onschuld in de Agusta-affaire kon bewijzen. Hij trok die uitspraak op aandringen van minister Van Mierlo, die juist had verklaard Claes wèl te steunen, kort daarna terug.

Bij de NAVO wordt ontkend dat wordt gezocht naar een opvolger voor Claes. Het Britse weekblad The Economist suggereerde eerder dat het handhaven van Claes voortkomt uit het feit dat de NAVO opziet tegen de ingewikkelde procedure om consensus te vinden over een opvolger voor Claes.