Navo-vliegtuigen laag over Sarajevo

SARAJEVO, 10 APRIL. NAVO-vliegtuigen hebben gisteravond met duikvluchten boven Sarajevo de Bosnische Serviërs gewaarschuwd op te houden met hun artilleriebeschietingen. Het Bosnische regeringsleger is er dit weekeinde in geslaagd de strategisch belangrijke berg Vlasic op de Serviërs te veroveren.

De VN-vredesmacht had om de NAVO-vluchten gevraagd nadat de Serviërs drie dagen lang incidentele beschietingen op Sarajevo hadden uitgevoerd. Gisteren beschoten ze het centrum van de stad met 120 mm-granaten - wapens die volgens het bestandsakkoord van begin vorig jaar binnen een straal van twintig kilometer rond het centrum van Sarajevo zijn verboden. Eerder hadden ze buitenwijken van de stad beschoten. Bij de beschieting van het centrum vielen gisteravond drie doden en zeven gewonden.

Gisteren sloten de VN het vliegveld van Sarajevo, nadat de Serviërs zaterdag een vliegtuig met hulpgoederen onder vuur hadden genomen. Daarbij werden de cockpit en de romp door een aantal kogels getroffen. Toen de Bosnische Serviërs lieten weten dat ze de veiligheid van de hulpvluchten niet konden garanderen, besloot de VN-vredesmacht het vliegveld te sluiten.

Het Bosnische regeringsleger slaagde er dit weekeinde in de strategisch belangrijke berg Vlasic in Centraal-Bosnië, op zeventig kilometer ten noordwesten van Sarajevo, op de Serviërs te veroveren, na een offensief dat bijna drie weken heeft geduurd. De Bosnische televisie toonde beelden van soldaten bij de televisietoren op de berg. Volgens de commandant van het Zevende Legerkorps, generaal Mehmed Alagic, is de inname van de berg “een van de grootste overwinningen [van het regeringsleger] in de hele oorlog”. Met de berg bezitten de soldaten van het regeringsleger een uitvalsbasis voor offensieve acties in diverse richtingen.

Ook elders in Bosnië werd dit weekeinde weer gevochten tussen het regeringsleger en de Serviërs. Bij de gevechten in de Majevica-heuvels, ten oosten van Tuzla, hebben de Serviërs zenuwgas ingezet, zo meldden zowel Bosnische als Westerse bronnen zaterdag. Het zou gaan om chemische wapens die voor het herstel van de orde wel door de politie worden gebruikt, maar die zijn verboden in oorlogen. De gassen bemoeilijken de ademhaling en zijn in zeer sterke concentraties dodelijk. In het ziekenhuis van Tuzla is een aantal Bosnische regeringssoldaten opgenomen met ademhalingsmoeilijkheden, veroorzaakt door zenuwgassen. Voor zover bekend zijn geen soldaten door het gebruik van zenuwgas om het leven gekomen.

Eerder waarschuwden de Bosnsiche Serviërs het regeringsleger, dat in het gebied rond Tuzla op 20 maart in de aanval ging, dat het nog niet te maken had gekregen met alle wapens waarover de Bosnische Serviërs beschikken.

Op andere fronten, zoals in de moslim-enclave Bihac en bij Travnik, werd zaterdag en gisteren eveneens gevochten, zij het op minder grote schaal dan eerder.

De internationale contactgroep wil deze week een nieuwe poging doen Servië te bewegen tot de diplomatieke erkenning van Bosnië en Kroatië, om daardoor het vredesproces uit het slop te halen. Dit weekeinde bood de Amerikaanse ex-president Jimmy Carter aan te bemiddelen om tot een verlenging van het op 30 april aflopende bestand in Bosnië te komen. Het huidige bestand - waaraan noch het leger van de Serviërs noch dat van de regering zich nog serieus houdt - kwam in december tot stand na bemiddeling van Carter. Het aanbod van de ex-president werd echter direct door de Bosnische vice-president, Ejup Ganic, van de hand gewezen. De komst van Carter, aldus Ganic, zou “verwarring stichten” en de Bosnische Serviërs een nieuwe gelegenheid bieden het vredesplan van de contactgroep af te wijzen. (Reuter, AP, AFP)