Medeleven Arafat voor Rabin niet voldoende

TEL AVIV, 10 APRIL. De Palestijnse leider Yasser Arafat voelde gisteren onmiddellijk aan dat de nieuwe twee zelfmoordaanslagen in Gaza de voortzetting van het Israelisch-Palestijnse vredesproces in ernstig gevaar hebben gebracht. Kort nadat Israel werd geschokt door het nieuws over de dood van zes soldaten belde hij premier Yitzhak Rabin op en betuigde hij zijn medeleven.

Dit snelle gebaar van de Palestijnse leider en zijn veroordeling van de zelfmoordaanslagen, waarbij 61 soldaten en burgers werden gewond, waren voor Rabin echter onvoldoende. Evenals de Amerikaanse president Bill Clinton en de Egyptische president Hosni Mubarak eiste Rabin van Arafat eindelijk krachtig en resoluut optreden tegen de Islamitische Jihad en Hamas, de moslim-fundamendalistische organisaties die vanuit en in het Palestijnse zelfbestuur in Gaza het vredesproces met 'menselijke bommen' proberen te laten ontsporen.

Arafat heeft het volste begrip voor deze eis. Verscheidene malen heeft hij in Gaza gezegd dat de zelfmoordaanslagen tegen Israelische doelwitten niet alleen het uitzicht op een Palestijnse staat verduisteren maar ook tegen het Palestijnse zelfbestuur zijn gericht. Ondanks zijn begrip voor de politieke noodsituatie waarin de Palestijnse zelfmoordterreur Rabin brengt, deinst Arafat echter uit vrees voor een Palestijnse burgeroorlog terug voor een militaire confrontatie van enige omvang en diepte tegen de gewapende infrastructuur van de Islamitische Jihad en Hamas. Gezien de populariteit van beide Palestijnse groepen in de Gazastrook kan Arafat er niet zeker van zijn dat zijn Palestijnse politie in dat geval aan het langste einde trekt.

Het is een tragische paradox dat Israels veiligheidsstrategie tegen de islamitische terreur in de Gazastrook een sociaal klimaat schept dat juist Hamas en de Islamitische Jihad in de kaart speelt. Als gevolg van de afgrendeling van Israel (na zelfmoordaanslagen in Beit Lid, Tel Aviv, Hadera en Afula) voor zo'n 70 procent van de Palestijnse arbeid in Gaza, is de werkloosheid daar tot 52 procent gestegen. Daardoor wordt de Gazastrook volgens Israelische en Palestijnse veiligheidskringen een vruchtbare bodem voor recrutering van leden van de Islamitische Jihad en Hamas.

Ondanks deze sterke sociale tegenwind is de Palestijnse politie sedert gisteren in opdracht van Arafat begonnen met een klopjacht op de politieke en militaire leiders van de twee groepen. Meer dan 150 leden, onder wie enkele kopstukken, zijn gearresteerd. Eveneens heeft de speciale Palestijnse veiligheidsrechtbank vandaag voor het eerst een lid van de Islamitische Jihad veroordeeld, tot vijftien jaar gevangenisstraf wegens het ronselen van jongeren voor zijn organisatie.

Rabin heeft gisteren gezegd dat het vredesoverleg met de Palestijnen doorgaat, maar dat betekent niet dat hij zich nu zal houden aan 1 juli als streefdatum voor het ingaan van de tweede fase van het autonomie-akkoord. De herlocatie van de Israelische troepen op de Westelijke Jordaanoever, dat wil zeggen het terugtrekken uit de grote steden, als voorwaarde voor Palestijnse verkiezingen, is zo niet van de baan dan wel erg onzeker geworden. Rabin vindt niet alleen de nationalistische oppositie maar zelfs president Ezer Weizman, die zich gisteren uitliet voor onderbreking van het overleg met de Palestijnen, tegenover zich. Hij zou zichzelf overtreffen indien hij met de verkiezingen in 1996 in het vooruitzicht politieke risico's met de Palestijnen blijft nemen.

De opiniepeilingen wijzen uit dat de Palestijnse terreur de voornaamste reden is waarom hij op papier geen schijn van kans heeft om aan de macht te blijven. De politieke barometer in Jeruzalem staat duidelijk op afremming van het vredesproces met de Palestijnen.

In dit nogal zenuwachtige politieke klimaat is er geen kijk op dat Rabin zal besluiten om de twee kleine Israelische nederzettingen Kfar Drom en Netsarim, waar de aanslagen gisteren plaatshadden, te laten ontruimen. Hij weet dat deze nederzettingen geen enkele veiligheidsfunctie vervullen en in feite model staan voor de absurditeit van Israels nederzettingenbeleid in Gaza in het verleden.