'Chinochet' bevestigt in Peru zijn eigen orde en discipline

LIMA, 10 APRIL. De Peruaanse verkiezingen van gisteren hebben niets aan duidelijkheid te wensen over gelaten. De Peruanen hebben hun sterke man opnieuw voor een periode van vijf jaar gekozen. “Ze noemen me ook wel Chinochet hier”, grapte president Fujimori gisteravond zelf in antwoord op een vraag van een Chileense journalist, met een verwijzing naar de voormalige dictator van het zuidelijke buurland en zijn eigen Japanse afkomst.

Maar als de 56-jarige immigrantenzoon een sterke man is, dan niet in de traditionele zin van het woord. Aan de Peruaanse president is niet veel traditioneel. In de afgelopen vijf jaar is herhaaldelijk twijfel gerezen aan de legitimiteit van zijn manieren. Vooral zijn autogolpe ('zelf-staatsgreep') van 5 april 1992, toen Fujimori het Congres sloot en met de steun van de strijdkrachten de macht naar zich toetrok, is hem op veel kritiek komen te staan. Fujimori heeft die kritiek altijd afgewezen. Zijn overwinning in een referendum eind 1993, toen hij maar nèt de meerderheid van de stemmen behaalde, gaf aan dat het volk hem steunde. De overwinning van gisteren bevestigt dat gelijk nog eens.

De Peruaanse versie van democratie mag dan niet loepzuiver zijn, de door Fujimori ontworpen formule werkt wel. Fujimori ging gisteravond zelfs zover te zeggen dat “de democratie in de hele wereld van koers moet wijzigen”. Het was slechts één van de vele opmerkelijke uitspraken die hij, wellicht in de roes van de overwinning, gisteravond deed. Andere waren: “Peru zal één van de leidinggevende landen in Latijns Amerika worden” en “in Peru is het afgelopen met de democratie van de (politieke) partijen”.

Fujimori zette gisteravond de toon van de komende vijf jaar. Dat was een “onverzettelijke” waar het gaat om het conflict met het buurland Ecuador. Hoewel hij zei te streven naar de vrede, kan die vrede volgens hem “alleen maar gebaseerd zijn op het respect voor verdragen”. Ecuador bestrijdt het zogenoemde Protocol van Rio de Janeiro uit 1942 waarbij de grens tussen de twee landen is bepaald, zij het op een onduidelijke wijze. Fujimori liet blijken dat hij niet wenst te praten over de inhoud van dit verdrag en evenmin tegemoet wenst te komen aan de eis van Ecuador dat het land een vrije doorgang krijgt naar de rivier de Amazone.

Nuances waren ook schaars in zijn opmerkingen over de strijd tegen de drugs. “De internationale strategie tegen de drugshandel van de afgelopen veertien jaar is volledig mislukt”, zei Fujimori. Waarom doen de VS en Europa niets aan de afnemerszijde van het drugsprobleem, vroeg de president zich af. Hij riep de coca-producerende landen Colombia, Bolivia en Paraguay op om met Peru tijdens een topconferentie een nieuwe, “integrale” strategie te ontwikkelen. De VS figureerden niet in deze informele uitnodiging.

Duidelijk is, dat de president met het gisteren verworven mandaat zijn economische politiek zal voortzetten. Fujimori voorspelde dat de inflatie dit jaar onder de tien procent zou duiken en dat het programma van privatiseringen zal doorgaan. Hij liet in het midden of het staatsoliebedrijf Petroperú ook naar de private sector zal worden overgeheveld. Hij stelde een programma in het vooruitzicht van meer publieke werken, onder andere met het oog op het scheppen van werkgelegenheid.

De president liet er geen twijfel over bestaan dat hij en hij alleen de baas is over de Peruaanse strijdkrachten. Kritiek op het leger wees hij van de hand. Chef-staf Nicolás de Bari Hermosa werd nadrukkelijk genoemd en geprezen en daarmee ontzenuwde Fujimori geruchten als zou de generaal na de herverkiezing van de president de laan worden uitgestuurd. Uit de verkiezingsuitslag blijkt, dat de grensoorlog met Ecuador geen negatieve gevolgen voor Fujimori heeft gehad. Fujimori zei dat de strijdkrachten verder zullen worden versterkt, zij het “met een defensief karakter”.

De overwinning van Fujimori gisteren was een complete. Tijdens zijn persconferentie werd hij vergezeld door zijn eerste en tweede vice-president en zijn dochters Keiko en Saatchi, die hij respectievelijk zijn “eerste dame” en “opperste dame” noemde. Zijn vrouw Susana Higuchi, van wie hij gescheiden leeft, feliciteerde hem gisteren via een radioprogramma met zijn overwinning. “Wat we ook voor persoonlijke tegenstellingen mogen hebben, de belangen van Peru gaan voor en die zijn nu het beste gediend met Alberto Fujimori”, aldus de voormalige eerste dame.

De uitslag van gisteren komt Peru ten goede, daar waar de onmiskenbare winst van de president een tweede ronde - en meer politieke onzekerheid - uitsluit. Voor de traditionele politieke partijen is de tijd van herbezinning aangebroken. Geen van alle behaalde meer dan vijf procent van de stemmen en volgens de wet moeten ze zich bij volgende verkiezingen zelfs opnieuw als partij laten registreren. Chinochet zei het gisteren zo: “Wat Peru nodig had, was orde, discipline en ondernemerschap. En als het om vooruitgang gaat, laat 'de chinees' zich door niemand tegenhouden”.