Vietnamees

TRUONG VAN BINH: Vietnamees-Nederlands en Nederlands-Vietnamees woordenboek

564 + 603 blz., NBLC 1995, ƒ 35,-

In Nederland wonen ruim tienduizend Vietnamezen. Tot nu toe moesten die zich in hun communicatie met autoriteiten en nieuwe buren behelpen met een uit 1980 stammende woordenlijst. Omdat het aantal trefwoorden beperkt was, contexten onvermeld bleven en er geen voorbeelden waren opgenomen, schoot deze in de praktijk te kort. Wat kan je als Vietnamees met ijsvrij zonder uitleg? En wat moet hij zich voorstellen bij plankenkoorts?

Dank zij financiële steun van de afdeling Projecten van de vakgroep Talen en Culturen van Zuidoost-Azië en Oceanië, Rijksuniversiteit Leiden, en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is nu door de Vietnamese monnik Truong Van Binh een 'beknopt' woordenboek gemaakt met twee keer 17.000 ingangen. Daarmee is het Vietnamees een van de weinige Aziatische talen waarvan in Nederland een woordenboek beschikbaar is. Bijzonder is verder dat de Hanoi Universiteit een laatste controle heeft uitgevoerd, een begin van hernieuwd wetenschappelijk contact met Leiden.

Bij de selectie van de Nederlandse ingangen is uitgegaan van Van Dale's Basiswoordenboek van de Nederlandse taal. Truong Van Binh, in 1975 na de val van Saigon naar Nederland gevlucht, heeft een praktisch woordenboek willen samenstellen, gericht op de Vietnamese gemeenschap alhier. Extra aandacht is er daarom voor gangbare termen en uitdrukkingen op het gebied van werk, handel, onderwijs, medische verzorging, recht en politiek. 'Kinderbijslag' en 'sociale zekerheid' ontbreken niet. Het o zo lastige 'gezellig' wordt toegelicht in vele voorbeelden, van 'Tante Hai is een gezellig mens' tot 'Die kussens op de bank staan echt gezellig'.

Het Vietnamees kent Romeinse letters maar is tegelijk een toontaal. Afhankelijk van de uitspraak kan chuyen de betekenissen 'ijverig', 'doorgeven' of 'innerlijke ommekeer' aannemen, in het woordenboek van elkaar onderscheiden door diakritische tekens. Het deel Vietnamees-Nederlands bevat veel boeddhistische termen die niet of nauwelijks een Nederlands equivalent hebben. Dat geldt evenzo voor gewoonten en gebruiken, inclusief kleding en voedsel. En wie een Vietnamese loempia wil bestellen zegt voortaan: 'cha gio' of 'nemran'. Eventueel smaakverschil blijft onvermeld.