Kabinet kiest Amerikaans toestel; Eerste 12 Apaches komen volgend jaar

DEN HAAG, 8 APRIL. Het kabinet heeft besloten dertig Amerikaanse Apache-gevechtshelikopters te kopen. Voor deze helikopters is gekozen, omdat ze sneller leverbaar zijn dan de Frans-Duitse Tigre-helikopters en omdat ze het beste produkt op de markt vormen. Dat zei minister-president Kok gisteravond na afloop van het kabinetsberaad.

Vanaf volgend jaar kan de luchtmobiele brigade al vliegen met twaalf Apache-helikopters van een oudere versie, die worden geleend van de Amerikaanse luchtmacht. In 1998 arriveert de nieuwste versie van de Apache. Met de aanschaf is een bedrag gemoeid van 1,1 miljard gulden.

De Tigre viel af, omdat dat toestel pas later beschikbaar is en zich nog in een ontwikkelingsfase bevindt. Tot het laatst toe is vanuit Bonn en Parijs grote druk op het kabinet uitgeoefend om te kiezen voor een Europees produkt. Ook de lagere koers van de dollar, waardoor zo'n 180 miljoen gulden wordt bespaard, heeft meegespeeld bij de beslissing. Dat geld moet gebruikt worden voor andere uitgaven van Defensie, zodat het departement zich beter kan houden aan de afgesproken bezuinigingen.

Premier Kok gaf aan dat in de laatste weken ook de compensatiepakketten voor de levering van de gevechtshelikopters nog aan belang hadden gewonnen. In december had hij het voorstel van minister Voorhoeve (defensie) en zijn staatssecretaris Gmelich Meijling om de Apache aan te schaffen, afgewezen. Zij hadden volgens Kok niet voldoende duidelijk kunnen maken wat de compensatiepakketten betekenden voor de Nederlandse industrie en werkgelegenheid.

De twee voorstellen van de fabrikanten van de Tigre en de Apache liggen niet ver uit elkaar, ook technologisch niet. Zij vertegenwoordigen een waarde van ongeveer 1,4 miljard gulden over een periode van vijftien jaar.

Kok noemde het geen probleem om aan de Franse en de Duitse regering uit te leggen waarom Nederland voor de Apache heeft gekozen. “Voor een goed verhaal hoef je je niet te schamen, ook tegenover je buren niet”, aldus Kok. Het was voor hem overigens geen keuze geweest tussen Amerika en Europa, maar voor het beste produkt. Kok: “We leven in een woelige wereld en we hebben ambitieuze taken als het om vredeshandhaving gaat. Die taken kan je niet jaren verzaken omdat je geen helikopters hebt.”

Nederland heeft van zijn luchtmobiele brigade een speerpunt gemaakt van het defensiebeleid. Daarom was het volgens het kabinet noodzakelijk om snel te beslissen. Ook voor het werven van beroepssoldaten voor het leger is het nodig dat een van de belangrijkste onderdelen van de krijgsmacht kan beschikken over goed materieel, zodat de krijgsmacht een aantrekkelijke werkgever wordt, nu er straks geen dienstplichtigen meer opkomen.

Voor de Apache-helikopters zijn al Nederlandse piloten opgeleid in Amerika. Vóór de definitieve keuze van Nederland deden zij al mee aan een uitwisselingsprogramma. Amerikaanse instructeurs zullen samen met de geleende helikopters naar Nederland komen om de opleiding van piloten en technisch personeel te versnellen.

In de Tweede Kamer werd de laatste weken al duidelijk dat zal worden ingestemd met de keuze van het kabinet. Zelfs voor de aanschaf van de Tigre-helikopters zou een meerderheid te vinden zijn geweest.