Visuele vervreemding bijt tv-bewerking theaterstuk

Ockham's scheermes, Ned.3, 23.17-0.02u.

De vader ziet zijn zoon naderen en roept: “Alles goed?” De zoon aarzelt even en zegt dan: “D'r zijn wat kleine dingetjes...” Maar hij krijgt geen kans uit te spreken. “Ja, die zijn er altijd!” reageert de vader. En het gesprek is beëindigd. Even later komt de zoon weer op. “Alles goed?” vraagt de vader opnieuw. De zoon antwoordt dat hij overspannen is en even vakantie heeft genomen. “Ah, vakantie!” zegt de vader. “Waar naar toe?” De zoon is een seconde van zijn stuk gebracht, maar antwoordt dan: “Griekenland”. De rest van het gesprek gaat over de vraag of Griekenland nog steeds zo'n goedkoop vakantieland als vroeger.

Han Römer en Titus Tiel Groenestege speelden in hun theatervoorstelling Ockham's scheermes een rollenspel over grote thema's, waarin ze elkaar in diverse gedaanten bestreden en op woorden vingen: “Stilstand is achteruitgang.” “Wàs er maar een achteruitgang.” Opsmuk was overbodig; met hun weerbarstige timing en hoekige motoriek lukte het hen - niet altijd, maar soms wel - de improvisaties uit het repetitielokaal tot puntige theaterscènes te maken met kleine, korzelige zinnetjes. Typisch een voorstelling, zou men denken, om in een tv-studio neer te zetten en droog te registreren. Laat die twee het werk maar doen.

Maar regisseur Misjel Vermeiren, wiens tv-bewerking vanavond wordt uitgezonden door de NPS, dacht er anders over. Hij plaatste het duo in blauwig licht, in een onheilspellend onbestemde ruimte, zodat hun woorden een omineus galmpje meekrijgen, en liet cameraman Joost van Herwijnen op filmische wijze om hen heen cirkelen. In de verte staat af en toe een rij zwijgende figuranten mysterieus en dreigend te wezen. En hoewel het ritme van de dialogen, godlof, intact is gebleven, is de dichtbije herkenbaarheid uit de theatervoorstelling vervangen door visuele vervreemding. Waar de heren hun omtrekkende bewegingen op verbale wijze uitspelen, legt de camera daar nog een extra laag van omtrekkende bewegingen bovenop. Vermeiren heeft er, kortom, nogal nadrukkelijk Kunst van gemaakt. Dat geeft de woorden een zwaarte die in het theater nu juist met zoveel succes achterwege was gebleven.